Η ενότητα δείχνει τι αλλάζει όταν μια πρόταση με ενεργητικό μεταβατικό ρήμα γίνεται παθητική: το υποκείμενο γίνεται ποιητικό αίτιο και το αντικείμενο υποκείμενο. Εξετάζει τα μονόπτωτα, τα δίπτωτα, τις εξαιρέσεις και τα ρήματα που σχηματίζουν το παθητικό τους με άλλο ρήμα ή με περίφραση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Τα περισσότερα παθητικά ρήματα βγαίνουν από ενεργητικά μεταβατικά, μονόπτωτα ή δίπτωτα.
Στο μονόπτωτο το ρήμα γίνεται παθητικό, το υποκείμενο ποιητικό αίτιο και το αντικείμενο υποκείμενο.
Στο δίπτωτο υποκείμενο γίνεται το άμεσο αντικείμενο, ενώ το έμμεσο μένει αμετάβλητο ως αντικείμενο του παθητικού.
Με ρήματα όπως αἰτῶ, ἐπιτρέπω, ἐπιτάσσω υποκείμενο του παθητικού γίνεται το έμμεσο αντικείμενο.
Όταν υπάρχουν αντικείμενο και κατηγορούμενό του, το κατηγορούμενο που ανήκε στο αντικείμενο περνά στο νέο υποκείμενο. Το σύστοιχο αντικείμενο μονόπτωτου γίνεται σύστοιχο υποκείμενο· του δίπτωτου μένει ίδιο.
Η ενεργητική σύνταξη τονίζει ποιος δρα· η παθητική τονίζει τη δράση που έρχεται από το ποιητικό αίτιο.
Μερικά ρήματα έχουν για παθητικό άλλο ρήμα ή περίφραση με ἔχω, γίγνομαι, λαμβάνω· έτσι σχηματίζουν συνήθως το παθητικό τους και τα αποθετικά.
Τι αλλάζει όταν μια ενεργητική σύνταξη γίνεται παθητική;
Το ρήμα γίνεται παθητικό, το υποκείμενο του ενεργητικού γίνεται ποιητικό αίτιο και το αντικείμενο γίνεται υποκείμενο. Σε δίπτωτο ρήμα υποκείμενο γίνεται το άμεσο αντικείμενο και το έμμεσο μένει ως αντικείμενο.
Υπάρχουν εξαιρέσεις στη μετατροπή;
Ναι. Με ρήματα που σημαίνουν «ζητώ» (αἰτῶ) υποκείμενο γίνεται το έμμεσο αντικείμενο. Το ίδιο γίνεται και με ρήματα όπως ἐπιτρέπω, ἐπιτάσσω, ἀποκόπτω, όπου το έμμεσο αντικείμενο (σε γενική ή δοτική) γίνεται υποκείμενο.
Ποιο είναι το παθητικό του ἀποκτείνω;
Το ἀποθνῄσκω ὑπό τινος, «σκοτώνομαι από κάποιον». Μερικά ρήματα έχουν για παθητικό άλλο ρήμα ή περίφραση, π.χ. εὖ ποιῶ → εὖ πάσχω, κακῶς λέγω → κακῶς ἀκούω.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.