Το υποκείμενο του ρήματος μπαίνει πάντα σε ονομαστική, όπως και στα νέα ελληνικά. Η ενότητα δείχνει ποια μέρη του λόγου μπορούν να γίνουν υποκείμενο και πότε το υποκείμενο παραλείπεται.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Το υποκείμενο, αυτό για το οποίο γίνεται λόγος, μπαίνει πάντα σε ονομαστική.
Υποκείμενο μπορεί να είναι ουσιαστικό ή επίθετο που λειτουργεί ως ουσιαστικό, αντωνυμία ή αριθμητικό, με ή χωρίς άρθρο.
Μπορεί επίσης να είναι μετοχή, πάντα με άρθρο, απαρέμφατο, εμπρόθετος προσδιορισμός ή επίρρημα με ή χωρίς άρθρο, λέξη ή φράση που ουσιαστικοποιείται με άρθρο, ή ολόκληρη πρόταση.
Σε ρήμα α΄ ή β΄ προσώπου το υποκείμενο (ἐγώ, σύ, ἡμεῖς, ὑμεῖς) συνήθως λείπει, γιατί το δείχνει η κατάληξη· γράφεται όταν θέλουμε έμφαση ή αντιδιαστολή.
Σε ρήμα γ΄ προσώπου λείπει συχνά το σύστοιχο υποκείμενο, που έχει την ίδια ρίζα με το ρήμα.
Με τα λέγουσι και φασί εννοείται υποκείμενο «οἱ ἄνθρωποι»· σε ρήματα φυσικών φαινομένων εννοείται θεός ή Ζεύς· σε άλλες περιπτώσεις το υποκείμενο βγαίνει από τα συμφραζόμενα.
Όροι
υποκείμενο
αυτό για το οποίο μιλά η πρόταση
ονομαστική
η πτώση του υποκειμένου
ουσιαστικοποιημένο επίθετο
επίθετο που λειτουργεί ως ουσιαστικό
μετοχή ως υποκείμενο
παίρνει πάντα άρθρο
ολόκληρη πρόταση
μπορεί κι αυτή να γίνει υποκείμενο
παράλειψη υποκειμένου
σε ρήμα α΄ ή β΄ προσώπου
έμφαση ή αντιδιαστολή
λόγος να γραφτεί το ἐγώ ή σύ
σύστοιχο υποκείμενο
ομόρριζο με το ρήμα, παραλείπεται
λέγουσι, φασί
εννοείται υποκείμενο «οἱ ἄνθρωποι»
θεός ή Ζεύς
υποκείμενο σε ρήματα φυσικών φαινομένων
συμφραζόμενα
από αυτά εννοείται το υποκείμενο
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Σε ποια πτώση μπαίνει το υποκείμενο του ρήματος;
Πάντα σε ονομαστική, όπως και στη νέα ελληνική. Το υποκείμενο είναι αυτό για το οποίο μιλά η πρόταση.
Τι μπορεί να είναι υποκείμενο ενός ρήματος στα αρχαία;
Ουσιαστικό ή ουσιαστικοποιημένο επίθετο, αντωνυμία, αριθμητικό, μετοχή με άρθρο, απαρέμφατο, εμπρόθετος προσδιορισμός, επίρρημα, λέξη ή φράση με άρθρο, ακόμη και ολόκληρη πρόταση.
Πότε παραλείπεται το υποκείμενο;
Όταν το ρήμα είναι α΄ ή β΄ προσώπου, γιατί η κατάληξη δείχνει την προσωπική αντωνυμία· όταν είναι σύστοιχο με το ρήμα· με τα λέγουσι και φασί, όπου εννοείται «οι άνθρωποι»· και όταν εννοείται από τα συμφραζόμενα, π.χ. θεός ή Ζεύς στα φυσικά φαινόμενα.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.