Το πρώτο κεφάλαιο του Συντακτικού ορίζει την πρόταση, την περίοδο και την ημιπερίοδο και χωρίζει τις προτάσεις της αρχαίας ελληνικής σε είδη: κατά το περιεχόμενο, το ποιόν, τη σχέση με άλλες προτάσεις και τους όρους τους. Κλείνει με τις ευθείες ερωτήσεις, πώς εισάγονται και με ποια έγκλιση εκφέρονται.
Α΄ Γυμνασίου · Συντακτικό Αρχαίας · Κεφ. Α΄ (§ 1-8) · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Η πρόταση είναι το μικρότερο κομμάτι του λόγου που έχει νόημα. Η περίοδος έχει ολοκληρωμένο νόημα και κλείνει με τελεία, ερωτηματικό, θαυμαστικό ή αποσιωπητικά· η ημιπερίοδος (κώλον) έχει αυτοτελές αλλά όχι ολοκληρωμένο νόημα και κλείνει με άνω τελεία.
Κατά το περιεχόμενο οι προτάσεις είναι κρίσης (άρνηση οὐ), επιθυμίας (άρνηση μή), επιφωνηματικές ή ερωτηματικές.
Κατά το ποιόν είναι καταφατικές ή αρνητικές (αποφατικές), και κατά τη σχέση τους με άλλες είναι κύριες (ανεξάρτητες) ή δευτερεύουσες (εξαρτημένες), που προσδιορίζουν μια κύρια ή άλλη δευτερεύουσα.
Κατά τους όρους είναι απλές (μόνο υποκείμενο και κατηγόρημα), σύνθετες (πολλά ομοιόπτωτα υποκείμενα, κατηγορούμενα ή αντικείμενα), ελλειπτικές (λείπει όρος που εννοείται, συχνά το ἐστί) ή επαυξημένες (έχουν και προσδιορισμούς).
Οι προσδιορισμοί είναι ονοματικοί, ομοιόπτωτοι ή ετερόπτωτοι, που προσδιορίζουν ονόματα, ή επιρρηματικοί, που προσδιορίζουν κυρίως ρήματα.
Οι ευθείες ερωτήσεις είναι κύριες προτάσεις, πραγματικές ή ρητορικές, ολικής ή μερικής άγνοιας. Οι ολικής άγνοιας είναι μονομελείς (με τον τόνο της φωνής ή με μόρια όπως ἆρα, μῶν, οὐκοῦν) ή διμελείς (πότερον… ἤ).
Οι ερωτήσεις κρίσης εκφέρονται με οριστική, δυνητική οριστική ή δυνητική ευκτική· οι ερωτήσεις επιθυμίας με απορηματική υποτακτική.
Ποια είναι τα είδη των προτάσεων στα αρχαία ελληνικά;
Κατά το περιεχόμενο είναι κρίσης, επιθυμίας, επιφωνηματικές ή ερωτηματικές. Κατά το ποιόν καταφατικές ή αρνητικές, κατά τη σχέση με άλλες κύριες ή δευτερεύουσες, και κατά τους όρους απλές, σύνθετες, ελλειπτικές ή επαυξημένες.
Ποια άρνηση παίρνουν οι προτάσεις κρίσης και ποια οι προτάσεις επιθυμίας;
Οι προτάσεις κρίσης, που δίνουν μια πληροφορία ή σκέψη, παίρνουν την άρνηση οὐ. Οι προτάσεις επιθυμίας, που εκφράζουν ευχή, προτροπή ή προσταγή, παίρνουν την άρνηση μή.
Ποια είναι η διαφορά ολικής και μερικής άγνοιας στις ερωτήσεις;
Στην ολική άγνοια ρωτάμε για όλο το περιεχόμενο της πρότασης και η απάντηση είναι ναι ή όχι (ναί, οὔ, πάνυ γε κ.ά.). Στη μερική άγνοια ρωτάμε για ένα μέρος της, με ερωτηματική αντωνυμία ή επίρρημα, και η απάντηση είναι μια λέξη ή φράση.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.