απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Ενότητα 14

ι 42 κ.έ.: περίληψη - ι 240-512: ανάλυση

Ο Οδυσσέας αρχίζει να διηγείται στους Φαίακες τις περιπέτειές του: τους Κίκονες, τους Λωτοφάγους και, κυρίως, τον Κύκλωπα Πολύφημο. Κλεισμένος στη σπηλιά του γίγαντα, που τρώει τους συντρόφους του, σώζεται με εξυπνάδα: τον μεθά, λέει ότι λέγεται Ούτις, τον τυφλώνει και βγαίνει κρυμμένος κάτω από τα κριάρια.

Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΟΔΥΣΣΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 1415 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Αρχίζουν οι «Απόλογοι», οι διηγήσεις του Οδυσσέα στον Αλκίνοο. Στη Θράκη λεηλατούν την Ίσμαρο των Κικόνων, αλλά οι σύντροφοι μένουν να γλεντούν, δέχονται αντεπίθεση και χάνονται έξι από κάθε καράβι.
  2. Στη χώρα των Λωτοφάγων τρεις σύντροφοι τρώνε τον γλυκό λωτό και ξεχνούν την πατρίδα· ο Οδυσσέας τους παίρνει πίσω με τη βία.
  3. Οι Κύκλωπες ζουν χωρίς νόμους και οργάνωση, χωρίς καλλιέργειες και καράβια. Ο Οδυσσέας πηγαίνει με δώδεκα συντρόφους και το ασκί με το κρασί του Μάρωνα στη σπηλιά του Πολύφημου. Οι σύντροφοι θέλουν να πάρουν τυριά και να φύγουν, αλλά εκείνος μένει από περιέργεια.
  4. Ο Κύκλωπας κλείνει την είσοδο με έναν τεράστιο βράχο, αρμέγει τα ζώα και ρωτά ποιοι είναι. Ο Οδυσσέας ζητά φιλοξενία στο όνομα του Δία, αλλά ο Πολύφημος περιφρονεί τους θεούς και τρώει δύο συντρόφους.
  5. Όταν ο Κύκλωπας ρωτά πού είναι το καράβι τους, ο Οδυσσέας καταλαβαίνει την παγίδα και λέει ψέματα ότι τσακίστηκε. Δεν τον σκοτώνει στον ύπνο, γιατί μόνο ο γίγαντας μπορεί να μετακινήσει τον βράχο.
  6. Ετοιμάζει έναν πάσσαλο, το βράδυ δίνει στον Κύκλωπα τρεις φορές δυνατό κρασί και λέει ότι τον λένε Ούτις. Ο μεθυσμένος γίγαντας υπόσχεται ως «δώρο» να τον φάει τελευταίο και αποκοιμιέται.
  7. Με τον πυρωμένο πάσσαλο τον τυφλώνουν. Οι γείτονες Κύκλωπες ακούν ότι τον σκοτώνει ο Ούτις με δόλο, νομίζουν ότι τρελάθηκε και φεύγουν. Το πρωί οι σύντροφοι βγαίνουν δεμένοι κάτω από τα κριάρια και ο Οδυσσέας κάτω από τον μεγάλο κριό.
  8. Στο πλοίο ο Οδυσσέας φωνάζει το πραγματικό του όνομα και προσβάλλει τον Ποσειδώνα· ο Πολύφημος καταριέται και ο Ποσειδώνας θα τον κυνηγά. Η «Κυκλώπεια» δείχνει περισσότερο από κάθε άλλο επεισόδιο τη μῆτιν, την εφευρετική σκέψη του ήρωα.

Πρόσωπα

Οδυσσέας
διηγείται και νικά τον Κύκλωπα με δόλο
Πολύφημος
ο Κύκλωπας, γιος του Ποσειδώνα
σύντροφοι
χάνονται και από δικά τους σφάλματα
Κίκονες
λαός της Θράκης, κάτοικοι της Ισμάρου
Λωτοφάγοι
λαός που τρώει τον λωτό της λησμονιάς
Μάρωνας
ιερέας που χάρισε το δυνατό κρασί
Ποσειδώνας
ο πατέρας του Πολύφημου
Αλκίνοος
ο βασιλιάς που ακούει τη διήγηση

Όροι

Απόλογοι
οι διηγήσεις του Οδυσσέα, ι ως μ
Αλκίνου απόλογοι
η διήγηση στην αυλή του Αλκίνοου
Κυκλώπεια
η ραψωδία ι, με τους Κύκλωπες
Ίσμαρος
η πόλη των Κικόνων που λεηλατούν
λαφυραγωγία
αρπαγή λαφύρων, ανεφοδιασμός
λωτός
καρπός που κάνει να ξεχνάς την πατρίδα
Κύκλωπες
γίγαντες με ένα μάτι, χωρίς νόμους
ορυμαγδός
δυνατός κρότος
αιγίδα
η ασπίδα του Δία από δέρμα αίγας
υπό την αιγίδα
με την προστασία, με την υποστήριξη
βυσσοδομώ
μηχανεύομαι κρυφά κάτι κακό
Ούτις
«Κανένας», το ψεύτικο όνομα
πάσσαλος
πυρωμένο ξύλο για την τύφλωση
κριάρια
κάτω από αυτά βγαίνουν από τη σπηλιά
μῆτις
εφευρετική σκέψη, πονηριά
κατάρα του Πολύφημου
ο Ποσειδώνας θα κυνηγά τον Οδυσσέα

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Γιατί ο Οδυσσέας δεν σκότωσε τον Πολύφημο ενώ κοιμόταν;

Το σκέφτηκε, αλλά κατάλαβε ότι θα πέθαιναν κι αυτοί: μόνο ο Κύκλωπας μπορούσε να κυλήσει τον τεράστιο βράχο που έκλεινε την είσοδο. Γι' αυτό προτίμησε να τον τυφλώσει, ώστε ο ίδιος ο γίγαντας να ανοίξει το πρωί τη σπηλιά για να βγάλει το κοπάδι.

Πώς λειτουργεί το τέχνασμα με το όνομα «Ούτις»;

Ο Οδυσσέας λέει στον μεθυσμένο Κύκλωπα ότι τον λένε Ούτις, δηλαδή «Κανένας». Όταν τον τυφλώνουν και ο Πολύφημος φωνάζει στους γείτονες ότι τον σκοτώνει ο Ούτις, εκείνοι καταλαβαίνουν ότι δεν τον πειράζει κανείς, νομίζουν ότι τρελάθηκε και φεύγουν.

Πώς βγαίνουν από τη σπηλιά;

Ο τυφλός Πολύφημος ψάχνει με τα χέρια τις ράχες των ζώων που βγαίνουν για βοσκή. Οι σύντροφοι είναι δεμένοι κάτω από τις κοιλιές των κριαριών και ο Οδυσσέας κρέμεται κάτω από τον μεγάλο κριό, που βγαίνει τελευταίος. Ο Κύκλωπας μιλά στο κριάρι του με τρυφερότητα, χωρίς να καταλάβει τίποτα.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.