απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Ενότητα 15

ι 513-630

Οδύσσεια ι 513-630: ο Οδυσσέας ξεφεύγει από τη σπηλιά, κοροϊδεύει τον τυφλό Κύκλωπα και του λέει το αληθινό του όνομα. Ο Πολύφημος καταριέται τον ήρωα στον Ποσειδώνα και ο Δίας αρνείται τη θυσία του Οδυσσέα.

Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΟΔΥΣΣΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 1515 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Έξω από τη σπηλιά ο Οδυσσέας λύνεται από τον κριό, λύνει και τους συντρόφους, και οδηγούν τα πρόβατα γρήγορα στο πλοίο, όπου οι άλλοι χαίρονται αλλά θρηνούν τους νεκρούς.
  2. Από απόσταση ο Οδυσσέας φωνάζει στον Κύκλωπα πως τιμωρήθηκε από τον Δία για την ασέβειά του προς τους ξένους. Εκείνος ρίχνει μια βουνοκορφή και το κύμα σπρώχνει το πλοίο πίσω στην ακτή.
  3. Οι σύντροφοι τον παρακαλούν να σωπάσει, όμως ο ήρωας, από περηφάνια και θυμό, δηλώνει ποιος είναι: Οδυσσέας, γιος του Λαέρτη, από την Ιθάκη.
  4. Ο Πολύφημος θυμάται έναν παλιό χρησμό πως κάποιος Οδυσσέας θα τον τύφλωνε, και απορεί που τον νίκησε ένας μικρόσωμος άντρας με δόλο και κρασί.
  5. Ο Οδυσσέας τον προσβάλλει ξανά λέγοντας πως ούτε ο Ποσειδώνας δεν θα τον γιατρέψει. Τότε ο Κύκλωπας προσεύχεται στον πατέρα του και ζητά την τιμωρία του ήρωα.
  6. Στο νησί με τις κατσίκες μοιράζουν δίκαια τα ζώα και ο Οδυσσέας θυσιάζει στον Δία το κριάρι που του χάρισαν, όμως ο θεός δεν δέχεται την προσφορά.
  7. Την άλλη μέρα φεύγουν λυπημένοι για τους χαμένους συντρόφους αλλά χαρούμενοι που σώθηκαν.
  8. Παράλληλο κείμενο: ο Ευριπίδης στο σατυρικό δράμα Κύκλωψ παρουσιάζει την ίδια σκηνή με κωμικό τρόπο, με τον χορό των Σατύρων να κοροϊδεύει τον τυφλό γίγαντα.

Τι άλλαξε

Πρόσωπα

Οδυσσέας
ξεφεύγει, χλευάζει τον Κύκλωπα και λέει το όνομά του
Πολύφημος
ο τυφλωμένος Κύκλωπας που ζητά εκδίκηση από τον πατέρα του
Ποσειδώνας
πατέρας του Πολύφημου, ακούει την κατάρα του γιου του
Δίας
δεν δέχεται τη θυσία και ορίζει την τιμωρία του ήρωα
Σύντροφοι του Οδυσσέα
τον παρακαλούν να σταματήσει να προκαλεί το θεριό
Τήλεμος
ο μάντης που είχε προβλέψει την τύφλωση του Κύκλωπα
Ευριπίδης
τραγικός ποιητής που έγραψε το σατυρικό δράμα Κύκλωψ

Όροι

ύβρη
υπέρβαση ορίων, προσβολή θεών ή ανθρώπων
νέμεση
η οργή των θεών για την ύβρη
τίση
η τιμωρία που ακολουθεί την ύβρη
θριαμβολογία
καύχημα του νικητή για τη νίκη του
κλιμάκωση
σταδιακή ένταση, όλο και πιο δυνατά
κατάρα του Πολύφημου
να αργήσει ο νόστος, χωρίς συντρόφους
χρησμός για τον Οδυσσέα
παλιά πρόβλεψη πως θα τυφλώσει τον Κύκλωπα
Κοσμοσείστης
προσωνύμιο του Ποσειδώνα
πορθητής της Τροίας
προσωνύμιο του Οδυσσέα
θυσία
προσφορά ζώου σε θεό, καίγονται τα μεριά
μεριά
κομμάτια από τους μηρούς του ζώου
αχαμνός
αδύνατος, καχεκτικός
ζυγά
οι πάγκοι όπου κάθονται οι κωπηλάτες
σατυρικό δράμα
εύθυμο δράμα με χορό από Σατύρους
Σάτυροι
ακόλουθοι του θεού Διόνυσου (Βάκχου)
σάτιρα
λόγος που γελοιοποιεί ελαττώματα

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Γιατί θεωρείται υβριστής ο Οδυσσέας σε αυτό το απόσπασμα;

Γιατί δεν αρκείται στη νίκη: χλευάζει τον Κύκλωπα, αποκαλύπτει περήφανα το όνομά του και λέει πως ούτε ο Ποσειδώνας δεν θα γιατρέψει το μάτι του γιου του. Έτσι ξεπερνά τα όρια και προσβάλλει έναν θεό.

Τι ζητά ο Πολύφημος από τον Ποσειδώνα;

Πρώτα να μη γυρίσει ποτέ ο Οδυσσέας στην Ιθάκη. Αν όμως είναι γραφτό του να γυρίσει, να φτάσει αργά, χωρίς κανέναν σύντροφο, με ξένο πλοίο, και να βρει νέα βάσανα στο σπίτι του. Ο Ποσειδώνας τον ακούει.

Ποιο μέρος της κατάρας κρατά ο Δίας και γιατί;

Κατά τα σχόλια του βιβλίου, ο Δίας ως πατέρας θεών και ανθρώπων κρατά τη δεύτερη εκδοχή, που συμφωνεί με τη μοίρα του Οδυσσέα: θα γυρίσει, αλλά αργά και χωρίς τους συντρόφους. Γι' αυτό δεν δέχεται τη θυσία του κριαριού.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.