απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ

Η ρητορική κατά τον 4ο αι. π.Χ.

Τον 4ο αι. π.Χ. η ρητορική κυριαρχεί στην αθηναϊκή εκπαίδευση, αλλά συγκρούεται με τη φιλοσοφία: ο Πλάτων την κατηγορεί, ο Αριστοτέλης την εξετάζει ως χρήσιμη τέχνη.

Α΄ Γυμνασίου · Ιστορία Αρχαίας Γραμματείας · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Τον 4ο αι. π.Χ. η έντεχνη ρητορική προόδευσε πολύ και η Αθήνα έγινε, κατά τον Ισοκράτη, σχολείο για ρήτορες και δασκάλους τους.
  2. Η ρητορική απέκτησε κεντρική θέση στην εκπαίδευση, γι' αυτό ξέσπασε διαμάχη ανάμεσα στους δασκάλους της και στους δασκάλους της φιλοσοφίας.
  3. Ο Πλάτων στον Γοργία βάζει απέναντι τη ρητορική, που πείθει αδιαφορώντας για την αλήθεια, και τη φιλοσοφία, που αναζητά την αλήθεια. Κριτικός είναι και ο Αριστοφάνης στις Νεφέλες.
  4. Ο Αριστοτέλης δέχεται ότι είναι χρήσιμη και εξετάζει πώς βρίσκονται, πώς διατάσσονται και με ποιο ύφος λέγονται τα επιχειρήματα.
  5. Οι λόγοι των ρητόρων φωτίζουν τη ζωή της εποχής τους. Σήμερα η ρητορική θεωρείται αναπόφευκτη, συνδεδεμένη με την ανάγκη μας να ελέγχουμε τον κόσμο με τις λέξεις.

Πρόσωπα

Ισοκράτης
είπε την Αθήνα σχολείο των ρητόρων
Πλάτων
αντιπαραθέτει ρητορική και φιλοσοφία
Αριστοφάνης
επικρίνει τη ρητορική στις Νεφέλες
Αριστοτέλης
μελετά τη ρητορική ως χρήσιμη τέχνη

Όροι

έντεχνη ρητορική
η ρητορική ως διδακτή τέχνη
Περί Αντιδόσεως
λόγος του Ισοκράτη για την Αθήνα
Γοργίας
πλατωνικός διάλογος κατά της ρητορικής
Νεφέλες
κωμωδία που επικρίνει τη ρητορική
Ῥητορική
το έργο του Αριστοτέλη για τον λόγο
σκοπός της ρητορικής
να πείσει τον ακροατή
σκοπός της φιλοσοφίας
να γνωρίσει την αλήθεια
εύρεση, ύφος, διάταξη
όσα μελετά ο Αριστοτέλης στη ρητορική

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Γιατί ο Πλάτων ήταν αντίθετος με τη ρητορική;

Στον διάλογο Γοργίας την παρουσιάζει ως τέχνη που θέλει να πείσει χωρίς να νοιάζεται για την αλήθεια, ενώ η φιλοσοφία ζητά να τη γνωρίσει.

Πώς έβλεπε ο Αριστοτέλης τη ρητορική;

Την αναγνώρισε ως χρήσιμη και μελέτησε πώς βρίσκει κανείς τα επιχειρήματα, πώς τα οργανώνει και με ποιο ύφος τα λέει.

Γιατί έχουν αξία οι λόγοι των ρητόρων;

Γιατί οι ρήτορες καλλιέργησαν τον πεζό λόγο περισσότερο από κάθε άλλον και οι λόγοι τους δείχνουν πώς ζούσαν οι άνθρωποι της εποχής και πόσο αγαπούσαν την αντιπαράθεση.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.