Οι δέκα Αττικοί ρήτορες του Κανόνα, από τον Αντιφώντα ως τον Δείναρχο: ποιοι ήταν, ποιους λόγους έγραψαν, με ποιο ύφος, και πώς η ρητορεία έσβησε μαζί με την ανεξαρτησία της Αθήνας.
Α΄ Γυμνασίου · Ιστορία Αρχαίας Γραμματείας · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Οι Αλεξανδρινοί φιλόλογοι διάλεξαν δέκα ρήτορες του 5ου και 4ου αι. π.Χ. ως πρότυπα: είναι ο Κανόνας των δέκα Αττικών ρητόρων. Όλοι εκτός από τον Ισαίο και τον Δείναρχο ήταν Αθηναίοι.
Ο Αντιφών, λογογράφος και δάσκαλος του Θουκυδίδη, εκτελέστηκε μετά το ολιγαρχικό καθεστώς του 411 π.Χ. Ο Ανδοκίδης μπλέχτηκε στην υπόθεση των Ερμοκοπιδών και οι λόγοι του έχουν ιστορικό ενδιαφέρον.
Ο Λυσίας, γιος μετοίκου από τις Συρακούσες, έγινε λογογράφος όταν οι Τριάκοντα σκότωσαν τον αδελφό του. Σώζονται 35 λόγοι του, σχεδόν όλοι δικανικοί, με ακρίβεια, σαφήνεια, συντομία και ηθοποιία.
Ο Ισαίος έγραψε λόγους για κληρονομιές και δίδαξε τον Δημοσθένη. Ο Ισοκράτης άνοιξε σχολή ρητορικής και με λόγους όπως ο Πανηγυρικός ζήτησε την ένωση των Ελλήνων κατά των Περσών.
Ο Υπερείδης και ο Λυκούργος ήταν αντιμακεδόνες πολιτικοί. Ο Αισχίνης, φιλομακεδόνας, συγκρούστηκε με τον Δημοσθένη στις δίκες και, όταν έχασε, έφυγε στη Ρόδο.
Ο Δημοσθένης ξεπέρασε τη δυσκολία του στην ομιλία και με τους Ολυνθιακούς, τους Φιλιππικούς και τον Περί του στεφάνου πολέμησε τον Φίλιππο. Καταδικασμένος σε θάνατο, αυτοκτόνησε στην Καλαυρία.
Ο Δείναρχος, μέτοικος από την Κόρινθο, μιμήθηκε χωρίς επιτυχία τον Δημοσθένη. Εκτός Κανόνα έμειναν ρήτορες όπως ο Φωκίων και ο Δημάδης.
Με το τέλος της αθηναϊκής ανεξαρτησίας τελειώνει και η μεγάλη ρητορεία, που στηριζόταν στην ισηγορία. Τα έργα της κλασικής εποχής είναι δεμένα με την πόλη.
Ο Αντιφών, ο Ανδοκίδης, ο Λυσίας, ο Ισαίος, ο Ισοκράτης, ο Υπερείδης, ο Λυκούργος, ο Αισχίνης, ο Δημοσθένης και ο Δείναρχος. Τους διάλεξαν οι Αλεξανδρινοί φιλόλογοι ως πρότυπα και ο κατάλογος σώθηκε από τον Καικίλιο.
Ποιο ήταν το πολιτικό όραμα του Ισοκράτη;
Να ενωθούν όλοι οι Έλληνες σε πόλεμο κατά των Περσών, με αρχηγό τον Φίλιππο της Μακεδονίας. Το πρότεινε στον Πανηγυρικό και στον Φίλιππο, αλλά πραγματοποιήθηκε μόνο μετά τον θάνατό του, με τον Μέγα Αλέξανδρο.
Γιατί ο Δημοσθένης θεωρείται κορυφαίος ρήτορας;
Γιατί με τους συμβουλευτικούς του λόγους (Ολυνθιακοί, Φιλιππικοί, Περί του στεφάνου) αγωνίστηκε με πάθος κατά του Φιλίππου για την ελευθερία της Αθήνας. Το ύφος του έχει πάθος, ζωντάνια, εικόνες και ειρωνεία.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.