απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Ενότητα 15

Η ναυμαχία της Σαλαμίνας

Ηροδότου Ιστορίες VIII 83-99 (επιλογές): οι Έλληνες, με πειθαρχία και τάξη, συντρίβουν τον περσικό στόλο στα στενά της Σαλαμίνας (480 π.Χ.)· η Αρτεμισία γλιτώνει με ένα τολμηρό κόλπο, και στα Σούσα η χαρά για την Αθήνα γίνεται θρήνος.

Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΗΡΟΔΟΤΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 1515 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Την αυγή ο Θεμιστοκλής μιλά στα πληρώματα, συγκρίνοντας τα καλύτερα και τα χειρότερα της ανθρώπινης φύσης, και τους βάζει στα πλοία. Φτάνει και η τριήρης με τους Αιακίδες από την Αίγινα.
  2. Οι Έλληνες αρχικά πισωδρομούν. Ο Αμεινίας χτυπά πρώτος εχθρικό πλοίο και η μάχη γενικεύεται· Αθηναίοι και Αιγινήτες διεκδικούν την πρωτιά.
  3. Ο περσικός στόλος συντρίβεται από τους Αθηναίους και τους Αιγινήτες: οι Έλληνες έχουν πειθαρχία και τάξη, οι Πέρσες σύγχυση. Κι όμως οι Πέρσες πολεμούν πιο γενναία από το Αρτεμίσιο, επειδή τους βλέπει ο Ξέρξης.
  4. Η Αρτεμισία, κυνηγημένη, βυθίζει πλοίο των Καλυνδίων με τον βασιλιά τους Δαμασίθυμο. Ο Αθηναίος τριήραρχος την αφήνει και ο Ξέρξης την επαινεί, αφού κανείς από τους Καλυνδίους δεν σώθηκε να πει την αλήθεια.
  5. Τα περσικά πλοία που φεύγουν συγκρούονται με τα δικά τους που προχωρούν για να δείξουν ανδρεία στον βασιλιά, και βυθίζονται τα περισσότερα.
  6. Ο Ξέρξης σκέφτεται να γυρίσει στην Ασία, αλλά το κρύβει. Στέλνει την είδηση στους Πέρσες με το αγγαρείο, σύστημα έφιππων αγγελιοφόρων που αλλάζουν κάθε μέρα, σαν λαμπαδηφορία.
  7. Στα Σούσα το πρώτο μήνυμα, για την κατάληψη της Αθήνας, φέρνει γιορτές· το δεύτερο, για τη Σαλαμίνα, φέρνει θρήνους, κυρίως από φόβο για τη ζωή του βασιλιά.
  8. Ο Ξέρξης επιστρέφει, αφήνοντας τον Μαρδόνιο στη Θεσσαλία· ο στρατός του λιώνει από πείνα και αρρώστιες.

Πρόσωπα

Θεμιστοκλής
μιλά στα πληρώματα πριν από τη μάχη
Αμεινίας
Αθηναίος τριήραρχος από την Παλλήνη, χτυπά πρώτος
Αρτεμισία
βασίλισσα της Αλικαρνασσού, στο πλευρό του Ξέρξη
Δαμασίθυμος
βασιλιάς των Καλυνδίων, χάνεται με το πλοίο του
Ξέρξης
βλέπει τη ναυμαχία από το Αιγάλεω
Μαρδόνιος
Πέρσης στρατηγός, μένει στην Ελλάδα
Αιακίδες
ήρωες της Αίγινας, φέρνουν τα αγάλματά τους
Αισχύλος
περιγράφει τη ναυμαχία στους «Πέρσες»

Όροι

Σαλαμίνα
η ναυμαχία του 480 π.Χ.
τριήρης
πολεμικό πλοίο με τρεις σειρές κουπιά
τριήραρχος
ο κυβερνήτης μιας τριήρους
έμβολο
μυτερό άκρο της πλώρης για χτύπημα
πισωδρόμηση
κίνηση προς τα πίσω χωρίς στροφή
φάντασμα γυναίκας
μορφή που εμψυχώνει τους Έλληνες
πειθαρχία και τάξη
το πλεονέκτημα των Ελλήνων
σύγχυση
η κατάσταση του περσικού στόλου
Κάλυνδος
πόλη στη ΝΔ Μικρά Ασία
ακρόπλωρο
το σήμα στην πλώρη του πλοίου
Κέρατα του Αιγάλεω
εκεί ήταν ο θρόνος του Ξέρξη
αγγαρείο
το περσικό σύστημα έφιππων ταχυδρόμων
λαμπαδηφορία
σκυταλοδρομία με λαμπάδες
Σούσα
πρωτεύουσα των Περσών
παιάνας
πολεμικό τραγούδι των Ελλήνων
τίση
η τιμωρία του Ξέρξη στον γυρισμό

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Πώς άρχισε η ναυμαχία της Σαλαμίνας;

Κατά τους Αθηναίους, ενώ οι άλλοι Έλληνες έκαναν πίσω προς την ακτή, ο Αθηναίος Αμεινίας από την Παλλήνη όρμησε και χτύπησε με το έμβολο ένα εχθρικό πλοίο· τα δύο πλοία σφηνώθηκαν και οι άλλοι έτρεξαν να τον βοηθήσουν. Οι Αιγινήτες έλεγαν ότι πρώτο χτύπησε το πλοίο που έφερε τους Αιακίδες. Λέγεται και ότι φάνηκε μια γυναικεία μορφή που τους παρότρυνε.

Γιατί νίκησαν οι Έλληνες στη Σαλαμίνα κατά τον Ηρόδοτο;

Γιατί πολεμούσαν με πειθαρχία και τάξη, ενώ οι Πέρσες χωρίς σχέδιο και σε σύγχυση. Οι Πέρσες πολέμησαν γενναία, από φόβο για τον Ξέρξη που τους έβλεπε, αλλά όταν τα μπροστινά πλοία τους γύρισαν να φύγουν, έπεσαν πάνω στα δικά τους που ήθελαν να προχωρήσουν.

Τι έκανε η Αρτεμισία στη ναυμαχία;

Κυνηγημένη από αθηναϊκό πλοίο, χτύπησε και βύθισε ένα συμμαχικό της πλοίο, των Καλυνδίων. Ο Αθηναίος τριήραρχος νόμισε ότι ήταν με τους Έλληνες και την άφησε. Ο Ξέρξης, νομίζοντας ότι βύθισε εχθρό, είπε ότι οι άντρες του έγιναν γυναίκες και οι γυναίκες άντρες.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.