απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Ενότητα 14

Πριν από τη ναυμαχία

Ηροδότου Ιστορίες VIII 51-79 (επιλογές): ο Ξέρξης καίει την Ακρόπολη της άδειας Αθήνας, οι Έλληνες στρατηγοί διαφωνούν πού να ναυμαχήσουν, και ο Θεμιστοκλής, με επιχειρήματα και με ένα τέχνασμα, φέρνει τη μάχη στα στενά της Σαλαμίνας.

Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΗΡΟΔΟΤΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 1415 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Τέσσερις μήνες μετά τη διάβαση του Ελλησπόντου, οι Πέρσες φτάνουν στην Αττική, όταν επώνυμος άρχοντας είναι ο Καλλιάδης, και βρίσκουν την Αθήνα άδεια.
  2. Λίγοι Αθηναίοι, ταμίες του ναού και φτωχοί, οχυρώνονται στην Ακρόπολη με ξύλα, γιατί θεωρούν ότι αυτό είναι το «ξύλινο τείχος» του χρησμού.
  3. Οι Πέρσες βρίσκουν ένα πέρασμα και ανεβαίνουν· κάποιοι Αθηναίοι πέφτουν στον γκρεμό, οι άλλοι σφάζονται ως ικέτες στον ναό. Η Ακρόπολη καίγεται και ο Ξέρξης στέλνει την είδηση στα Σούσα.
  4. Η ιερή ελιά του Ερεχθείου καίγεται, αλλά την άλλη μέρα έχει βγάλει βλαστάρι μιας πήχης.
  5. Το συμβούλιο των στρατηγών αποφασίζει ναυμαχία στον Ισθμό. Ο Θεμιστοκλής πείθει τον Ευρυβιάδη να το ξανασυγκαλέσει και απαντά ήρεμα στις ειρωνείες του Κορίνθιου Αδείμαντου.
  6. Εξηγεί ότι στο στενό της Σαλαμίνας οι λίγοι Έλληνες έχουν πλεονέκτημα, ενώ στον Ισθμό θα χάσουν τα πάντα· όσοι σκέφτονται λογικά έχουν και τον θεό μαζί τους.
  7. Επειδή η γνώμη του δεν περνά, στέλνει τον Σίκιννο στους Πέρσες με ψεύτικο μήνυμα, και οι Πέρσες κυκλώνουν τους Έλληνες.
  8. Ο Αριστείδης, εξοστρακισμένος αντίπαλος του Θεμιστοκλή, έρχεται από την Αίγινα, αφήνει στην άκρη την έχθρα τους και φέρνει την είδηση της κύκλωσης. Οι στρατηγοί πείθονται όταν την επιβεβαιώνουν Τήνιοι αυτόμολοι.

Πρόσωπα

Ξέρξης
καίει την Ακρόπολη και στέλνει μήνυμα νίκης στα Σούσα
Θεμιστοκλής
Αθηναίος στρατηγός, θέλει ναυμαχία στη Σαλαμίνα
Ευρυβιάδης
Σπαρτιάτης αρχηγός του ελληνικού στόλου
Αδείμαντος
στρατηγός της Κορίνθου, ειρωνεύεται τον Θεμιστοκλή
Αριστείδης
ο «δίκαιος», εξοστρακισμένος αντίπαλος του Θεμιστοκλή
Σίκιννος
δούλος του Θεμιστοκλή, πάει το μήνυμα στους Πέρσες
Μνησίφιλος
Αθηναίος που παρακινεί τον Θεμιστοκλή
Αρτάβανος
θείος του Ξέρξη, τοποτηρητής στα Σούσα
Αρτεμισία
βασίλισσα που διαφωνεί με τη ναυμαχία

Όροι

ξύλινο τείχος
ο χρησμός της Πυθίας για τη σωτηρία
επώνυμος άρχοντας
δίνει το όνομά του στη χρονιά
Ακρόπολη
καίγεται από τους Πέρσες
ικέτες
όσοι ζητούν προστασία σε ναό
σηκός
η μεγάλη εσωτερική αίθουσα του ναού
Ερεχθείο
ναός με την ιερή ελιά και την πηγή
η ελιά που ξαναβλάστησε
θαύμα, «θέμα του αδυνάτου»
Ισθμός
εκεί ήθελαν οι Πελοποννήσιοι τη μάχη
ναυμαχία σε στενό
ευνοεί τα λίγα πλοία των Ελλήνων
ανοιχτό πέλαγος
ευνοεί τον πολυάριθμο περσικό στόλο
τέχνασμα
το ψεύτικο μήνυμα προς τους Πέρσες
εξοστρακισμός
εξορία με ψηφοφορία σε όστρακα
όστρακο
κομμάτι πηλού όπου έγραφαν ονόματα
Τήνιοι αυτόμολοι
επιβεβαιώνουν την κύκλωση
πάταξον μέν, ἄκουσον δέ
«χτύπα με, αλλά άκουσέ με», Πλούταρχος

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Γιατί κάποιοι Αθηναίοι έμειναν στην Ακρόπολη;

Ήταν οι ταμίες του ναού και φτωχοί άνθρωποι. Δεν πήγαν στη Σαλαμίνα από φτώχεια, αλλά και γιατί πίστεψαν ότι το «ξύλινο τείχος» του χρησμού ήταν ο ξύλινος φράχτης που έστησαν στην Ακρόπολη και όχι τα πλοία. Οι Πέρσες ανέβηκαν, τους σκότωσαν και έκαψαν την Ακρόπολη.

Ποια επιχειρήματα φέρνει ο Θεμιστοκλής στον Ευρυβιάδη για να ναυμαχήσουν στη Σαλαμίνα;

Στον Ισθμό θα πολεμούσαν σε ανοιχτή θάλασσα με λιγότερα και πιο αργά πλοία, θα χάνονταν η Σαλαμίνα, τα Μέγαρα και η Αίγινα και θα έφερναν τον εχθρό στην Πελοπόννησο. Στο στενό της Σαλαμίνας τα λίγα πλοία έχουν πλεονέκτημα, σώζονται οι γυναίκες και τα παιδιά που κατέφυγαν εκεί, και ένας χρησμός υπόσχεται νίκη.

Ποιο ήταν το τέχνασμα του Θεμιστοκλή;

Έστειλε κρυφά τον δούλο του Σίκιννο στους Πέρσες να πει ότι ο αφέντης του στέκεται στο πλευρό του Ξέρξη και ότι οι Έλληνες, διχασμένοι, σκοπεύουν να το σκάσουν. Οι Πέρσες κύκλωσαν τη Σαλαμίνα, και έτσι οι Έλληνες δεν μπορούσαν πια να φύγουν και η ναυμαχία έγινε εκεί.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.