απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Ενότητα 16

Μετά τη ναυμαχία - Το φρόνημα των Αθηναίων

Ηροδότου Ιστορίες VIII 121-144 (επιλογές): μετά τη Σαλαμίνα οι Έλληνες τιμούν τους θεούς, ο φθόνος στερεί από τον Θεμιστοκλή το αριστείο αλλά οι Σπαρτιάτες τον τιμούν, και οι Αθηναίοι απορρίπτουν περήφανα τις προτάσεις του Μαρδονίου.

Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΗΡΟΔΟΤΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 1615 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Από τα λάφυρα οι Έλληνες ξεχωρίζουν πρώτα το καλύτερο μέρος για τους θεούς: τρεις φοινικικές τριήρεις για τον Ισθμό, το Σούνιο και τη Σαλαμίνα, και στους Δελφούς έναν ανδριάντα δώδεκα πήχεων που κρατά έμβολο πλοίου.
  2. Στον Ισθμό οι στρατηγοί ψηφίζουν για το αριστείο: όλοι βάζουν πρώτο τον εαυτό τους, αλλά δεύτερο οι περισσότεροι τον Θεμιστοκλή. Από φθόνο φεύγουν χωρίς απόφαση.
  3. Η φήμη του Θεμιστοκλή ως του πιο σοφού Έλληνα απλώνεται παντού. Στη Σπάρτη παίρνει στεφάνι ελιάς, άρμα και τιμητική συνοδεία τριακοσίων «ιππέων».
  4. Ο Τιμόδημος από τις Αφίδνες τον κατηγορεί από φθόνο ότι οι τιμές οφείλονται στην Αθήνα. Ο Θεμιστοκλής απαντά ότι ούτε αυτός θα τιμούνταν αν ήταν από τη μικρή Βέλβινα, ούτε ο Τιμόδημος, παρότι Αθηναίος.
  5. Ο Μαρδόνιος στέλνει τον Αλέξανδρο της Μακεδονίας να προτείνει στους Αθηναίους αυτονομία ή συμμαχία και ανοικοδόμηση των ναών τους. Οι Σπαρτιάτες τρέχουν στην Αθήνα να τους αποτρέψουν και υπόσχονται βοήθεια.
  6. Οι Αθηναίοι απαντούν στον Αλέξανδρο ότι όσο ο ήλιος ακολουθεί τον δρόμο του δεν θα συμφωνήσουν με τον Ξέρξη (μοτίβο του αδυνάτου), έχοντας συμμάχους τους θεούς που εκείνος πρόσβαλε.
  7. Στους Σπαρτιάτες λένε ότι κανένα χρυσάφι δεν θα τους έκανε να προδώσουν: τους δεσμεύουν οι καμένοι ναοί και η κοινή ελληνική ταυτότητα, και όσο ζει έστω ένας Αθηναίος δεν θα υποταχθούν.

Πρόσωπα

Θεμιστοκλής
ο πιο άξιος της Σαλαμίνας, χάνει το αριστείο από φθόνο
Ευρυβιάδης
Σπαρτιάτης ναύαρχος, παίρνει το αριστείο στη Σπάρτη
Τιμόδημος
Αθηναίος από τις Αφίδνες, κατηγορεί τον Θεμιστοκλή
Μαρδόνιος
Πέρσης στρατηγός, προτείνει συμφωνία στους Αθηναίους
Αλέξανδρος Α΄
βασιλιάς της Μακεδονίας, φέρνει τις προτάσεις
Ξέρξης
ο βασιλιάς που έκαψε τους ναούς
Αίαντας
ήρωας της Σαλαμίνας, του αφιερώνουν τριήρη

Όροι

λάφυρα
όσα αρπάζουν οι νικητές από τον εχθρό
αθέρας
το πιο εκλεκτό μέρος
αφιέρωμα
δώρο σε θεό ή ήρωα για τη νίκη
ανδριάντας στους Δελφούς
κρατά έμβολο πλοίου, 12 πήχεις
αριστείο
βραβείο για τον πιο άξιο πολεμιστή
βωμός του Ποσειδώνα
εκεί ψήφισαν οι στρατηγοί
φθόνος
ζήλια που φέρνει διχόνοια
στεφάνι ελιάς
η τιμή της Σπάρτης στον Θεμιστοκλή
ιππείς
300 επίλεκτοι Σπαρτιάτες
Βέλβινα
μικρό νησί νότια του Σουνίου
πρόξενος
αντιπρόσωπος μιας πόλης σε άλλη
μοτίβο του αδυνάτου
«όσο ο ήλιος ακολουθεί τον δρόμο του»
μηδισμός
συνεργασία με τους Πέρσες
όμαιμο, ομόγλωσσο
κοινό αίμα και κοινή γλώσσα
κοινά ιερά και ήθη
κοινή θρησκεία και συνήθειες
ελληνισμός
όλοι οι Έλληνες ως ένας κόσμος

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Γιατί δεν δόθηκε το αριστείο της Σαλαμίνας;

Οι στρατηγοί ψήφισαν στον βωμό του Ποσειδώνα στον Ισθμό έναν πρώτο και έναν δεύτερο. Για πρώτο ο καθένας ψήφισε τον εαυτό του, ενώ για δεύτερο οι περισσότεροι ψήφισαν τον Θεμιστοκλή. Από φθόνο κανείς δεν ήθελε να βγάλει απόφαση και γύρισαν στις πόλεις τους.

Πώς τίμησαν οι Σπαρτιάτες τον Θεμιστοκλή;

Του έδωσαν στεφάνι ελιάς για τη σοφία και την εξυπνάδα του (το αριστείο πήγε στον Ευρυβιάδη), του χάρισαν το ωραιότερο άρμα της Σπάρτης και τον συνόδευσαν ως τα σύνορα της Τεγέας οι τριακόσιοι επίλεκτοι «ιππείς». Κανέναν άλλον δεν ξεπροβόδισαν έτσι.

Ποια στοιχεία της ελληνικής ταυτότητας αναφέρουν οι Αθηναίοι στους Σπαρτιάτες;

Ότι οι Έλληνες έχουν κοινό αίμα, κοινή γλώσσα, κοινά ιερά και θυσίες και ίδιες συνήθειες. Κατά το βιβλίο, είναι η πρώτη φορά που δηλώνονται μαζί αυτά τα γνωρίσματα. Γι' αυτό η προδοσία της Ελλάδας θα ήταν ντροπή για την Αθήνα.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.