απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Κεφ. 2.5

Οι Αντωνυμίες

Η ενότητα εξηγεί τι είναι η αντωνυμία και παρουσιάζει τα οκτώ είδη της, από τις προσωπικές ως τις αόριστες, με τη χρήση, την κλίση και τις ορθογραφικές τους δυσκολίες.

Α΄ Γυμνασίου · Γραμματική · Κεφ. 2.5 · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Η αντωνυμία μπαίνει στη θέση ουσιαστικού ή ονοματικής φράσης· μερικές λειτουργούν και ως επίθετα (αντωνυμικά επίθετα).
  2. Οι προσωπικές έχουν δυνατούς τύπους για έμφαση ή αντίθεση και αδύνατους για τα υπόλοιπα· λέγονται επαναληπτικές όταν ξαναπιάνουν κάτι που ειπώθηκε και προληπτικές όταν το προαναγγέλλουν.
  3. Οι κτητικές δείχνουν σε ποιον ανήκει κάτι: απλά με τη γενική του αδύνατου τύπου, με έμφαση με το δικός μου, δικός σου κτλ.
  4. Οι αυτοπαθείς (ο εαυτός μου) δείχνουν ότι αυτός που ενεργεί δέχεται και την ενέργεια· οι οριστικές (ο ίδιος, μόνος μου) ξεχωρίζουν κάτι από τα όμοιά του.
  5. Οι δεικτικές δείχνουν κάτι κοντινό (αυτός), πολύ κοντινό (τούτος), μακρινό (εκείνος), ποιότητα (τέτοιος) ή ποσότητα (τόσος).
  6. Οι αναφορικές εισάγουν αναφορικές προτάσεις (που, ο οποίος, όποιος, όσος, ό,τι)· οι ερωτηματικές ρωτούν (τι, ποιος, πόσος).
  7. Οι αόριστες δηλώνουν κάποιον ή κάτι που δεν ονομάζουμε (ένας, κανείς, κάποιος, μερικοί, κάτι, τίποτα, κάθε, καθένας, ο δείνα, άλλος).
  8. Οι αντωνυμίες κάνουν το κείμενο πιο οικονομικό, γιατί αποφεύγουν τις επαναλήψεις· η επιλογή ανάμεσα σε διπλούς τύπους εξαρτάται από το ύφος.

Όροι

αντωνυμία
μπαίνει στη θέση ενός ουσιαστικού
αντωνυμικό επίθετο
αντωνυμία που προσδιορίζει ουσιαστικό
προσωπική αντωνυμία
αντικαθιστά λέξεις για πρόσωπα
δυνατός τύπος
για έμφαση ή αντίθεση
επαναληπτική αντωνυμία
ξαναπιάνει κάτι που ειπώθηκε πριν
προληπτική αντωνυμία
προαναγγέλλει όνομα που έρχεται μετά
κτητική αντωνυμία
σε ποιο πρόσωπο ανήκει κάτι
αυτοπαθής αντωνυμία
ο ίδιος ενεργεί και δέχεται την ενέργεια
οριστική αντωνυμία
ξεχωρίζει κάτι από τα όμοιά του
δεικτική αντωνυμία
δείχνει κάτι κοντινό ή μακρινό
αναφορική αντωνυμία
εισάγει αναφορική πρόταση
ερωτηματική αντωνυμία
χρησιμοποιείται για να ρωτήσουμε
αόριστη αντωνυμία
κάποιος ή κάτι που δεν ονομάζουμε
ό,τι
αναφορική αντωνυμία, με υποδιαστολή
ότι
ειδικός σύνδεσμος, χωρίς υποδιαστολή
ποιο
ουδέτερο ερωτηματικής, γράφεται με οι
πιο
ποσοτικό επίρρημα, γράφεται με ι
κανείς
κάποιος, ή ούτε ένας σε άρνηση

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποια είναι τα είδη των αντωνυμιών;

Οκτώ: προσωπικές, κτητικές, αυτοπαθείς, οριστικές, δεικτικές, αναφορικές, ερωτηματικές και αόριστες.

Πότε γράφω «ό,τι» με υποδιαστολή και πότε «ότι»;

Το «ό,τι» με υποδιαστολή είναι αναφορική αντωνυμία και σημαίνει «οτιδήποτε». Το «ότι» χωρίς υποδιαστολή είναι ειδικός σύνδεσμος και εισάγει αυτό που λέμε ή σκεφτόμαστε.

Πότε βάζουμε «ο οποίος» αντί για «που»;

Όταν με το «που» δεν θα ήταν σαφές σε ποια λέξη αναφέρεται η πρόταση, όταν θέλουμε να μην επαναλάβουμε το «που», και σε πολύ τυπικό ύφος. Στο οικείο ύφος ταιριάζει συνήθως το «που».

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.