Η ενότητα εξηγεί τι κάνει το επίθετο και πού μπαίνει στη φράση, δίνει την κλίση των επιθέτων ανά ομάδα καταλήξεων και διδάσκει τους βαθμούς τους: θετικό, συγκριτικό και υπερθετικό.
Α΄ Γυμνασίου · Γραμματική · Κεφ. 2.3 · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Το επίθετο δίνει χαρακτηριστικό ή ιδιότητα στο ουσιαστικό και συμφωνεί μαζί του σε γένος, αριθμό και πτώση· μπαίνει συνήθως πριν από αυτό, αλλά και μετά.
Με άρθρο και χωρίς ουσιαστικό το επίθετο λειτουργεί ως ουσιαστικό· η ίδια λέξη μπορεί να είναι πότε επίθετο πότε ουσιαστικό, ιδίως όσες δηλώνουν καταγωγή.
Το αν θα βάλουμε επίθετα και πού εξαρτάται από τον πομπό, τον δέκτη, το μέσο και το ύφος του κειμένου.
Ανάλογα με τις καταλήξεις τα επίθετα είναι τρικατάληκτα, δικατάληκτα ή μονοκατάληκτα· τα άκλιτα, κυρίως ξένα, μένουν ίδια σε όλα τα γένη και τις πτώσεις.
Ο τόνος μένει συνήθως στην ίδια συλλαβή· σε τυπικό ύφος και λόγιες εκφράσεις κατεβαίνει στην παραλήγουσα.
Παραθετικά: ο συγκριτικός γίνεται με το «πιο» ή με -ότερος· ο σχετικός υπερθετικός με άρθρο πριν από τον συγκριτικό· ο απόλυτος με «πολύ» ή με -ότατος, -έστατος.
Πολλά συχνά επίθετα έχουν ανώμαλα παραθετικά, και κάποια παραθετικά βγαίνουν από άλλα μέρη του λόγου· ορθογραφικά προσέχουμε τα -ής, -ιά, -ί και το πολύς, πολλή, πολύ.
Θετικός (η ιδιότητα απλώς), συγκριτικός (σε μεγαλύτερο βαθμό από κάτι άλλο) και υπερθετικός. Ο υπερθετικός είναι σχετικός, όταν συγκρίνει με όλα τα όμοια, ή απόλυτος, όταν δείχνει τον μέγιστο βαθμό χωρίς σύγκριση.
Πώς σχηματίζεται ο συγκριτικός βαθμός;
Περιφραστικά, με το «πιο» μπροστά από τον θετικό (σε τυπικό ύφος και «πλέον»), ή μονολεκτικά με την κατάληξη -ότερος, σπανιότερα -έστερος. Τα περισσότερα επίθετα έχουν μόνο περιφραστικό τύπο, άλλα έχουν και τους δύο.
Πότε γράφω «πολύ» και πότε «πολλή»;
Το επίθετο γράφεται με ένα λ και υ στον ενικό του αρσενικού και του ουδετέρου (εκτός από τη γενική), και με δύο λ στους άλλους τύπους. Το θηλυκό «πολλή» συνοδεύει ουσιαστικό· δεν το μπερδεύουμε με το επίρρημα «πολύ», που μπαίνει για παράδειγμα μπροστά σε επίθετο.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.