Κεφ. 2.2

Τα Ουσιαστικά

Η ενότητα ορίζει το ουσιαστικό, το χωρίζει σε είδη, εξηγεί γένος και αριθμό και δίνει την κλίση των αρσενικών, θηλυκών και ουδετέρων, μαζί με τα άκλιτα και τα διπλόκλιτα ουσιαστικά.

Α΄ Γυμνασίου · Γραμματική · Κεφ. 2.2 · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

Το ουσιαστικό ονομάζει πρόσωπα, ζώα, πράγματα, τόπους και έννοιες· είναι ο πυρήνας της ονοματικής φράσης και λειτουργεί ως υποκείμενο, αντικείμενο ή προσδιορισμός.
Είδη: κύρια (γράφονται με κεφαλαίο) και κοινά· τα κοινά είναι περιληπτικά, συγκεκριμένα ή αφηρημένα.
Υπάρχουν τρία γένη, που δεν ταυτίζονται πάντα με το φυσικό φύλο· για τα ζώα συχνά μία λέξη καλύπτει και τα δύο φύλα.
Οι αριθμοί είναι δύο· μερικά ουσιαστικά έχουν μόνο ενικό (π.χ. μοναδικά ονόματα, γιορτές) ή μόνο πληθυντικό.
Οι τρεις κλίσεις συμπίπτουν με τα τρία γένη· τα ουσιαστικά είναι ισοσύλλαβα ή ανισοσύλλαβα, και οξύτονα, παροξύτονα ή προπαροξύτονα.
Σε κάθε ομάδα καταλήξεων η Γραμματική σημειώνει πού κινείται ο τόνος, ιδίως στη γενική πληθυντικού, και τη «μορφολογική ποικιλία» που φέρνουν το ύφος και οι λόγιοι τύποι (π.χ. γενική σε -εως).
Άκλιτα είναι κυρίως ξένες λέξεις· διπλόκλιτα όσα αλλάζουν γένος στον πληθυντικό· ανώμαλα όσα δεν ακολουθούν κανένα πρότυπο.
Η ποικιλία των τύπων οφείλεται σε στερεότυπες λόγιες εκφράσεις, σε λαϊκούς και διαλεκτικούς τύπους και στην επιλογή ύφους από τον ομιλητή.

Όροι

ουσιαστικό: ονομάζει πρόσωπα, ζώα, πράγματα, έννοιες
κύριο όνομα: ορισμένο πρόσωπο ή ζώο, με κεφαλαίο
κοινό όνομα: όλα τα όντα του ίδιου είδους
περιληπτικό ουσιαστικό: δηλώνει σύνολο προσώπων ή πραγμάτων
συγκεκριμένο ουσιαστικό: κάτι που το αντιλαμβάνονται οι αισθήσεις
αφηρημένο ουσιαστικό: κάτι που συλλαμβάνει μόνο η σκέψη
γραμματικό γένος: αρσενικό, θηλυκό ή ουδέτερο
ισοσύλλαβο: ίσες συλλαβές σε όλες τις πτώσεις
ανισοσύλλαβο: συλλαβή παραπάνω σε κάποιες πτώσεις
δικατάληκτο ουσιαστικό: δύο καταλήξεις σε κάθε αριθμό
τρικατάληκτο ουσιαστικό: τρεις καταλήξεις σε κάθε αριθμό
άκλιτο ουσιαστικό: δεν κλίνεται, συνήθως ξένη λέξη
διπλόκλιτο ουσιαστικό: αλλάζει γένος στον πληθυντικό
ανώμαλο ουσιαστικό: δεν ακολουθεί κανένα πρότυπο κλίσης
-εως: λόγια γενική θηλυκών σε -η
μορφολογική ποικιλία: διπλοί τύποι ανάλογα με το ύφος
-άδες / -ηδες: λαϊκός πληθυντικός με μία συλλαβή πάνω

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποια είναι τα είδη των ουσιαστικών;

Κύρια και κοινά· από τα κοινά, περιληπτικά (σύνολα), συγκεκριμένα (ό,τι πιάνουν οι αισθήσεις) και αφηρημένα (ό,τι συλλαμβάνουμε μόνο με τη σκέψη). Πολλά κοινά είναι άλλοτε συγκεκριμένα και άλλοτε αφηρημένα, ανάλογα με τη σημασία τους στη φράση.

Τι είναι τα διπλόκλιτα ουσιαστικά;

Ουσιαστικά που στον πληθυντικό έχουν διαφορετικό γένος από τον ενικό, για παράδειγμα αρσενικό στον ενικό και ουδέτερο στον πληθυντικό, ή και τα δύο.

Ποια είναι η διαφορά ισοσύλλαβων και ανισοσύλλαβων ουσιαστικών;

Τα ισοσύλλαβα δεν αλλάζουν πλήθος συλλαβών από πτώση σε πτώση, ούτε στον ενικό ούτε στον πληθυντικό. Τα ανισοσύλλαβα αποκτούν συλλαβή παραπάνω σε κάποιες πτώσεις, συνήθως στον πληθυντικό.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

Ακολούθησε Κοινοποίησε τη σελίδα