Κεφ. 2.1

Το Άρθρο

Η πρώτη ενότητα της Μορφολογίας εξηγεί τι κάνει το άρθρο, πότε βάζουμε το οριστικό και πότε το αόριστο, πώς κλίνονται και πώς ξεχωρίζουμε το αόριστο άρθρο από το αριθμητικό «ένας».

Α΄ Γυμνασίου · Γραμματική · Κεφ. 2.1 · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

Το άρθρο μπαίνει πριν από ουσιαστικό και του δίνει σημασία συγκεκριμένου ή μη συγκεκριμένου· μπορεί να μπει και σε άλλη λέξη που λειτουργεί ως ουσιαστικό.
Το οριστικό άρθρο δείχνει κάτι γνωστό ή αναγνωρίσιμο στους συνομιλητές, ή ένα στοιχείο που αντιπροσωπεύει ολόκληρο σύνολο.
Το αόριστο άρθρο δείχνει κάτι άγνωστο στους συνομιλητές· στον πληθυντικό την ίδια αοριστία τη δίνει η απουσία άρθρου.
Το οριστικό έχει ενικό και πληθυντικό στα τρία γένη· το αόριστο έχει μόνο ενικό· κανένα από τα δύο δεν έχει κανονικά κλητική.
Η πρόθεση σε ενώνεται με το οριστικό άρθρο σε μία λέξη (στον, στης, στις) στη γενική και στην αιτιατική.
Το αόριστο άρθρο έχει τους ίδιους τύπους με το αριθμητικό ένας, μία, ένα· τα ξεχωρίζει μόνο η σημασία.
Σε παλιά κείμενα και σε διαλέκτους εμφανίζονται αποκλίσεις από τη νόρμα, κυρίως στην αιτιατική πληθυντικού του θηλυκού.

Όροι

άρθρο: μέρος του λόγου πριν από ουσιαστικό
οριστικό άρθρο: δείχνει κάτι γνωστό ή συγκεκριμένο
αόριστο άρθρο: δείχνει κάτι άγνωστο ή μη συγκεκριμένο
χωρίς άρθρο στον πληθυντικό: δίνει αοριστία στο ουσιαστικό
αντιπροσωπευτική χρήση: το οριστικό για όλο το είδος
ο, η, το: ονομαστική ενικού του οριστικού
ένας, μια, ένα: ονομαστική του αόριστου άρθρου
κλητική ω: αρχαία μορφή, για επίσημο ύφος
κλητική ε: στον καθημερινό προφορικό λόγο
στον, στη, στο: η πρόθεση σε ενωμένη με το άρθρο
αριθμητικό ένας: δηλώνει ποσότητα, όχι αοριστία
νόρμα: η συνηθισμένη, κοινή χρήση

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποια είναι η διαφορά οριστικού και αόριστου άρθρου;

Με το οριστικό μιλάμε για κάτι γνωστό σε όσους συνομιλούν ή για ένα δείγμα που αντιπροσωπεύει όλο το είδος. Με το αόριστο μιλάμε για κάτι που οι συνομιλητές δεν ξέρουν ή δεν αναγνωρίζουν.

Πώς ξεχωρίζω το αόριστο άρθρο «ένας» από το αριθμητικό;

Έχουν τους ίδιους τύπους και τα ξεχωρίζουμε μόνο από τη σημασία. Το αριθμητικό μετρά πόσα είναι, ενώ το άρθρο δείχνει απλώς κάτι μη συγκεκριμένο.

Έχει κλητική το άρθρο;

Κανονικά όχι, ούτε το οριστικό ούτε το αόριστο. Σπάνια, σε επίσημο ή λογοτεχνικό ύφος ή από θαυμασμό, χρησιμοποιείται το αρχαίο «ω», και στον καθημερινό προφορικό λόγο το «ε».

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

Ακολούθησε Κοινοποίησε τη σελίδα