απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Κεφ. 1.3

Γραφή

Η ενότητα παρουσιάζει το γραφικό σύστημα της νέας ελληνικής: τα 24 γράμματα και τα δίψηφα, τους κανόνες του μονοτονικού, τα διαλυτικά, την απόστροφο και την υποδιαστολή, όλα τα σημεία στίξης με τη χρήση τους, τον συλλαβισμό και τις συνηθισμένες συντομογραφίες.

Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΚΕΦ. 1.315 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Το γραφικό σύστημα περιλαμβάνει γράμματα, τονικά σημάδια και σημεία στίξης· η ελληνική γραφή είναι ιστορική.
  2. Διπλά γράμματα (ξ, ψ), δίψηφα (αι, ει, οι, ου, μπ, ντ, γγ, γκ) και όμοια σύμφωνα δείχνουν ότι γράμμα και φώνημα δεν ταυτίζονται.
  3. Μονοτονικό από το 1982: τόνο παίρνει κάθε λέξη με δύο ή περισσότερες συλλαβές· οι μονοσύλλαβες όχι, εκτός από το ή, το πού, το πώς και όσες χρειάζονται για να μη γίνει παρανόηση.
  4. Διαλυτικά: δύο φωνήεντα διαβάζονται χωριστά· απόστροφος: έχει χαθεί φωνήεν· υποδιαστολή: στο ό,τι και στους δεκαδικούς.
  5. Η στίξη δηλώνει στον γραπτό λόγο, όχι με ακρίβεια, παύσεις και επιτονισμό.
  6. Τελεία, άνω τελεία και κόμμα δείχνουν παύσεις από τη μεγαλύτερη στη μικρότερη· ερωτηματικό και θαυμαστικό δείχνουν ερώτηση και συναίσθημα.
  7. Διπλή τελεία, εισαγωγικά, παρένθεση, αποσιωπητικά, παύλα, διπλή παύλα και ενωτικό έχουν η καθεμιά ορισμένες χρήσεις.
  8. Συλλαβισμός: κανόνες για το πού χωρίζεται μια λέξη στο τέλος της σειράς· και πίνακας συνηθισμένων συντομογραφιών.

Όροι

τελεία (.)
τέλος φράσης με ολοκληρωμένο νόημα
άνω τελεία (·)
ακολουθεί φράση με στενή συνάφεια
κόμμα (,)
η μικρότερη παύση στον λόγο
κόμμα στην κλητική
χωρίζει την προσφώνηση
ερωτηματικό (;)
στο τέλος ερωτηματικής φράσης
θαυμαστικό (!)
μετά από επιφώνημα ή συναίσθημα
διπλή τελεία (:)
πριν από παράθεμα, απαρίθμηση
παρένθεση
επεξήγηση που μπορεί να λείψει
αποσιωπητικά (...)
παράλειψη λόγου
παύλα
αλλαγή προσώπου στον διάλογο
διπλή παύλα
φράση με παρενθετικό νόημα
εισαγωγικά («»)
παράθεμα, επωνυμία, ειδική χρήση
ενωτικό (-)
χωρίζει ή ενώνει λέξεις
κεφαλαίο μετά την τελεία
αρχίζουμε νέα φράση με κεφαλαίο
μονοτονικό
ένας τόνος, από το 1982
διαλυτικά
δύο φωνήεντα διαβάζονται χωριστά
απόστροφος
δείχνει ότι χάθηκε ένα φωνήεν
υποδιαστολή
ξεχωρίζει το ό,τι από το ότι
συλλαβισμός
χωρισμός λέξης σε συλλαβές
δίψηφα γράμματα
δύο γράμματα για έναν φθόγγο

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποια είναι τα σημεία στίξης;

Η τελεία, η άνω τελεία, το κόμμα, το ερωτηματικό, το θαυμαστικό, η διπλή τελεία (άνω κάτω τελεία), η παρένθεση, τα αποσιωπητικά, η παύλα, η διπλή παύλα, τα εισαγωγικά και το ενωτικό.

Πότε δε βάζω κόμμα πριν από δευτερεύουσα πρόταση;

Όταν είναι ειδική, βουλητική, πλάγια ερωτηματική ή ενδοιαστική και έχει θέση αντικειμένου ή υποκειμένου στο ρήμα της κύριας. Τις άλλες δευτερεύουσες τις χωρίζουμε συνήθως με κόμμα.

Ποιες μονοσύλλαβες λέξεις παίρνουν τόνο;

Ο διαζευκτικός σύνδεσμος ή, τα ερωτηματικά πού και πώς, και οι αδύνατοι τύποι των προσωπικών αντωνυμιών όταν μπορεί να διαβαστούν λάθος ως εγκλιτικά (π.χ. «μού είπε» σε σχέση με «μου είπε»).

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.