Η ενότητα παρουσιάζει τα φωνήματα της νέας ελληνικής, τα πάθη των φωνηέντων και των συμφώνων, τον κανόνα για το τελικό ν, τον τόνο της λέξης και της φράσης και τις ονομασίες των συλλαβών.
Α΄ Γυμνασίου · Γραμματική · Κεφ. 1.2 · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Η Φωνολογία εξετάζει τις αφηρημένες μονάδες του προφορικού λόγου, τα φωνήματα· η νέα ελληνική έχει 23 φωνήματα, ή 25 κατά ορισμένες περιγραφές.
Τα φωνήματα συνδυάζονται σε φωνηεντικά και συμφωνικά συμπλέγματα· φωνήεν μαζί με άτονο ι σε μία συλλαβή κάνει δίφθογγο.
Τα πάθη φωνηέντων αποφεύγουν συνήθως τη χασμωδία: συνίζηση, συναίρεση, έκθλιψη, αφαίρεση, συγκοπή, αποκοπή και αλλαγές στο αρχικό φωνήεν.
Τα πάθη συμφώνων είναι η αποβολή ή ανάπτυξη του γ ανάμεσα σε φωνήεντα και η αφομοίωση, κατά το σημείο άρθρωσης ή κατά την ηχηρότητα.
Το τελικό ν του θηλυκού άρθρου, της αντωνυμίας και των δεν, μην μένει μόνο πριν από φωνήεν ή κ, π, τ, ξ, ψ, μπ, ντ, γκ, τσ, τζ· στο αρσενικό γράφεται πάντα.
Ο τόνος της λέξης είναι δυναμικός και κινητός, πέφτει πάντα σε μία από τις τρεις τελευταίες συλλαβές και μπορεί να αλλάζει τη σημασία.
Έγκλιση τόνου: δεύτερος τόνος όταν ακολουθούν αδύνατοι τύποι αντωνυμιών· ο επιτονισμός της φράσης δείχνει ερώτηση, έκπληξη, ειρωνεία κ.ά.
Οι λέξεις λέγονται μονοσύλλαβες έως πολυσύλλαβες, και οξύτονες, παροξύτονες ή προπαροξύτονες ανάλογα με τη συλλαβή που τονίζεται.
Αν η λέξη που ακολουθεί ξεκινά με φωνήεν ή με κ, π, τ, ξ, ψ, μπ, ντ, γκ, τσ, τζ. Στο αρσενικό «τον», στο «έναν» και στο «αυτόν» το ν γράφεται πάντα.
Τι είναι ο νόμος της τρισυλλαβίας;
Είναι ο κανόνας ότι στη νέα ελληνική η τονισμένη συλλαβή είναι πάντα μία από τις τρεις τελευταίες της λέξης.
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα σε συνίζηση και συναίρεση;
Στη συνίζηση δύο φωνήεντα προφέρονται μαζί σαν ένα, ενώ στη συναίρεση δύο γειτονικά φωνήεντα ενώνονται και γίνονται ένα. Στη συναίρεση, όταν τα φωνήεντα διαφέρουν, κερδίζει συνήθως το ισχυρότερο.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.