απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Κεφ. 25

Δεύτεροι χρόνοι των ρημάτων

Το κεφάλαιο διδάσκει τους δεύτερους χρόνους: τον ενεργητικό και μέσο αόριστο β΄, τον παθητικό μέλλοντα και αόριστο β΄ χωρίς θ και τον ενεργητικό παρακείμενο και υπερσυντέλικο β΄, και εξηγεί πότε ένα ρήμα έχει και τους δύο τύπους (§ 310-321).

Α΄ Γυμνασίου · Γραμματική Αρχαίας · Κεφ. 25 · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Ο αόριστος β΄ έχει τις καταλήξεις του παρατατικού στην οριστική και του ενεστώτα στις άλλες εγκλίσεις, με δικό του θέμα.
  2. Το θέμα του αορίστου β΄ είναι το καθαρό ρηματικό θέμα, ή θέμα με συγκοπή, χωρίς τον αναδιπλασιασμό του ενεστώτα, με αναδιπλασιασμό, με τροπή φωνήεντος ή το αδύνατο θέμα· μερικά ρήματα παίρνουν άλλη ρίζα (εἷλον, εἶδον).
  3. Στον ενεργητικό αόριστο β΄ απαρέμφατο και μετοχή τονίζονται στη λήγουσα· ἐλθέ, εὑρέ, λαβέ, εἰπέ, ἰδέ είναι οξύτονα όταν δεν είναι σύνθετα.
  4. Στον μέσο αόριστο β΄ το απαρέμφατο τονίζεται στην παραλήγουσα και η προστακτική περισπάται στη λήγουσα (γενοῦ).
  5. Ο παθητικός μέλλοντας και αόριστος β΄ έχουν η, ε χωρίς θ· το ε του μονοσύλλαβου θέματος γίνεται α (ἐκλάπην, ἐτράπην) και το η γίνεται α (ἐξεπλάγην).
  6. Ο ενεργητικός παρακείμενος β΄ δεν έχει κ ούτε δασύπνοο χαρακτήρα· το ε γίνεται ο (πέπονθα, γέγονα) και το α εκτείνεται (πέφηνα).
  7. Όταν ένας χρόνος υπάρχει ως α΄ και ως β΄, συνήθως οι δύο τύποι έχουν διαφορετική σημασία.

Όροι

αόριστος β΄
θέμα διαφορετικό από του ενεστώτα
ἔβαλον
αόριστος β΄ του βάλλω
μαθεῖν, μαθών
απαρέμφατο και μετοχή στη λήγουσα
γενέσθαι
μέσος αόρ. β΄, τόνος στην παραλήγουσα
γενοῦ
προστακτική μέσου αορ. β΄
ἔσχον
αόριστος β΄ με συγκοπή θέματος
ἔλιπον
αόριστος β΄ από αδύνατο θέμα
ἤγαγον
αόριστος β΄ με αναδιπλασιασμό
ἐγράφην
παθητικός αόριστος β΄ χωρίς θ
γράφηθι
προστακτική με κατάληξη -θι
ἐτράπην
ε του θέματος γίνεται α
παρακείμενος β΄
χωρίς κ ή δασύπνοο χαρακτήρα
πέπονθα
παρακείμενος β΄ του πάσχω
πέποιθα
είμαι πεισμένος
ἐφάνην
φανέρωσα τον εαυτό μου
ἐτρεψάμην
έτρεψα κάποιον σε φυγή

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Πώς ξεχωρίζουμε τον αόριστο β΄;

Έχει στην οριστική τις καταλήξεις του παρατατικού και στις άλλες εγκλίσεις του ενεστώτα, αλλά διαφορετικό θέμα από τον ενεστώτα, όπως βάλλω, ἔβαλον. Το απαρέμφατο και η μετοχή του ενεργητικού αορίστου β΄ τονίζονται στη λήγουσα (μαθεῖν, μαθών).

Σε τι διαφέρει ο παθητικός αόριστος β΄ από τον α΄;

Έχει πρόσφυμα η και ε αντί για θη και θε, χωρίς θ, π.χ. ἐγράφην αντί ἐγράφθην. Κλίνεται όπως ο α΄, αλλά η προστακτική κρατά την κατάληξη -θι (γράφηθι).

Έχουν διαφορετική σημασία οι δύο τύποι του ίδιου χρόνου;

Συνήθως ναι: π.χ. πέπεικα σημαίνει «έχω πείσει κάποιον», ενώ πέποιθα «είμαι πεισμένος». Σπανιότερα οι δύο τύποι σημαίνουν το ίδιο, όπως ἐβλάφθην και ἐβλάβην.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.