Σχηματισμός των ενρινόληκτων και υγρόληκτων ρημάτων της Α΄ συζυγίας

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

1. Λίγα ενρινόληκτα και υγρόληκτα κρατούν το ρηματικό θέμα αμετάβλητο στον ενεστώτα (μένω, νέμω, φέρω).
2. Τα περισσότερα παίρνουν πρόσφυμα j: με χαρακτήρα λ γίνεται λλ (ἀγγέλλω, στέλλω).
3. Με α πριν από ν ή ρ το j μετατίθεται και κάνει αι (φαίνω, αἴρω)· με ε, ι, υ αφομοιώνεται και το φωνήεν εκτείνεται (κτείνω, φθείρω, κρίνω, πλύνω).
4. Ο ενεργητικός και μέσος μέλλοντας λήγει σε -ῶ και -οῦμαι και κλίνεται σαν συνηρημένο (σημανῶ, στελῶ, κρινῶ).
5. Ο αόριστος α΄ χάνει το σ με αναπληρωτική έκταση: α σε η ή ᾱ, ε σε ει, ι σε ῑ, υ σε ῡ (ἔφηνα, ἤγγειλα, ἔνειμα).
6. Ο ενεργητικός παρακείμενος παίρνει κ· το ν πριν από κ γίνεται γ (πέφαγκα)· ο παθητικός αόριστος σε -θην δεν αλλάζει τον χαρακτήρα.
7. Στον μέσο παρακείμενο το ν πριν από μ αφομοιώνεται ή γίνεται σ (ὤξυμμαι, πέφασμαι)· κλίνω, κρίνω, πλύνω χάνουν το ν, και τα βάλλω, κάμνω, τέμνω παίρνουν θέμα σε η (βέβληκα).

Όροι

ενρινόληκτα, υγρόληκτα

χαρακτήρας μ, ν ή λ, ρ

-λλω

λ συν j, π.χ. ἀγγέλλω

-αίνω, -αίρω

j μετατίθεται και κάνει αι

-είνω, -είρω

ε εκτείνεται σε ει

-ῶ, -οῦμαι

μέλλοντας ενρινόληκτων, υγρόληκτων

ἀγγελῶ

μέλλοντας του ἀγγέλλω

ἔφηνα

αόριστος α΄ του φαίνω

ἤγγειλα

αόριστος α΄ του ἀγγέλλω

ἔμεινα

αόριστος α΄ του μένω

πέφαγκα

ν γίνεται γ πριν από κ

πέφασμαι

ν γίνεται σ πριν από μ

κέκρικα

το ν του κρίνω χάνεται

ἔσταλκα

ε του θέματος γίνεται α

τέτακα

το τείνω χάνει το ν, ε σε α

βέβληκα

θέμα βλη- από μετάθεση και έκταση