Το κεφάλαιο εξηγεί πώς σχηματίζουν τους χρόνους τους τα ρήματα με χαρακτήρα χειλικό, ουρανικό ή οδοντικό: πώς γίνεται ο ενεστώτας σε -πτω, -ττω, -ζω και τι παθαίνει ο χαρακτήρας μπροστά από σ, κ, θ και μ στους άλλους χρόνους (§ 292-299).
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Ορισμένα αφωνόληκτα σχηματίζουν τον ενεστώτα από το ρηματικό θέμα χωρίς αλλαγή, π.χ. λείπω, πείθω, ἄγω.
Τα χειλικόληκτα παίρνουν πρόσφυμα τ και λήγουν σε -πτω (κόπτω, βλάπτω, κρύπτω).
Τα ουρανικόληκτα παίρνουν j, που με τον χαρακτήρα γίνεται ττ ή σσ (φυλάττω, τάττω, ταράττω).
Τα οδοντικόληκτα με τ ή θ γίνονται -ττω (πλάττω)· με δ γίνονται -ζω (ἐλπίζω, παίζω).
Στον μέλλοντα και τον αόριστο α΄ ο χαρακτήρας γίνεται ψ, ξ ή χάνεται μπροστά από το σ· τα υπερδισύλλαβα σε -ίζω κάνουν μέλλοντα σε -ιῶ.
Στον ενεργητικό παρακείμενο τα οδοντικόληκτα παίρνουν κ χάνοντας τον χαρακτήρα, ενώ τα χειλικόληκτα και ουρανικόληκτα τον τρέπουν σε φ ή χ (κέκοφα, τέταχα)· συχνά το ε γίνεται ο (κέκλοφα).
Πριν από το θ του παθητικού τα χειλικά γίνονται φ, τα ουρανικά χ και τα οδοντικά σ· στον μέσο παρακείμενο ο χαρακτήρας αλλάζει κατά τους κανόνες (γέγραμμαι).