Σχηματισμός των φωνηεντόληκτων ασυναίρετων ρημάτων
Το κεφάλαιο εξηγεί πώς σχηματίζουν τους χρόνους τους τα ρήματα με χαρακτήρα φωνήεν ή δίφθογγο που δεν συναιρούνται, όπως λύω και παιδεύω, και δίνει πίνακα με όσα παρουσιάζουν διαφορές ή ανωμαλίες (§ 289-291).
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Στα φωνηεντόληκτα ασυναίρετα ο ενεστώτας και ο παρατατικός έχουν θέμα που λήγει σε ι, υ ή σε δίφθογγο.
Για τους άλλους χρόνους προστίθενται οι γνωστές καταλήξεις: -σω, -σα, -κα, -κειν στην ενεργητική, -σομαι, -θήσομαι, -θην, -μαι, -μην στη μέση.
Βραχύς χαρακτήρας εκτείνεται κανονικά πριν από το σύμφωνο της κατάληξης.
Ορισμένα ρήματα έχουν σ πριν από τις καταλήξεις σε θ, μ, τ, όπως ἀκούω, κελεύω, κρούω, γεύομαι, θραύω.
Πίνακας δίνει τους χρόνους ρημάτων με διαφορές, όπως ἀκούω (παρακείμενος ἀκήκοα), καίω ή κάω, κλαίω ή κλάω, κλῄω ή κλείω.
Όροι
φωνηεντόληκτα ασυναίρετα
χαρακτήρας ι, υ ή δίφθογγος
-σω, -σα
μέλλοντας και αόριστος α΄
-κα, -κειν
ενεργ. παρακείμενος, υπερσυντέλικος
-θήσομαι, -θην
παθ. μέλλοντας και αόριστος α΄
-μαι, -μην
μέσ. παρακείμενος, υπερσυντέλικος
έκταση χαρακτήρα
ῐ σε ῑ, ῠ σε ῡ πριν από σύμφωνο
ἀκήκοα
παρακείμενος του ἀκούω
ἠκούσθην
παθ. αόριστος με σ πριν από θ
κελεύω
διατάζω, παραγγέλνω
κάω, κλάω
άλλοι τύποι του καίω, κλαίω
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Ποια ρήματα λέγονται φωνηεντόληκτα ασυναίρετα;
Όσα έχουν το θέμα του ενεστώτα σε ι, υ ή σε δίφθογγο (αι, ει, οι, αυ, ευ, ου), όπως χρίω, λύω, κλαίω, παιδεύω, ἀκούω, και δεν παθαίνουν συναίρεση.
Τι συμβαίνει στο βραχύ ι ή υ του χαρακτήρα στους άλλους χρόνους;
Κανονικά εκτείνεται σε μακρό πριν από το σύμφωνο της κατάληξης, π.χ. ῐ σε ῑ και ῠ σε ῡ.
Γιατί λέμε ἠκούσθην και ἐκελεύσθην;
Γιατί ορισμένα φωνηεντόληκτα, όπως ἀκούω, κελεύω, κρούω, παίρνουν σ πριν από καταλήξεις που αρχίζουν από θ, μ ή τ, είτε επειδή το θέμα τους είχε αρχικά σ είτε από αναλογία.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.