απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Κεφ. 21

Ρήματα της Α΄ συζυγίας (σε -ω) βαρύτονα

Το κεφάλαιο δίνει ως υπόδειγμα την κλίση του λύω και του λύομαι (με μέση και με παθητική διάθεση) σε όλους τους χρόνους και εξηγεί από ποια μέρη συντίθεται κάθε ρηματικός τύπος της α΄ συζυγίας και πώς σχηματίζονται οι περιφραστικοί χρόνοι (§ 276-288).

Α΄ Γυμνασίου · Γραμματική Αρχαίας · Κεφ. 21 · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Στα βαρύτονα της α΄ συζυγίας ανήκουν τα φωνηεντόληκτα ασυναίρετα, τα αφωνόληκτα, τα ενρινόληκτα και τα υγρόληκτα· υπόδειγμα είναι το λύω.
  2. Το λύομαι κλίνεται και με μέση διάθεση (λύνω τον εαυτό μου) και με παθητική (λύνομαι από άλλον)· η παθητική έχει δικό της μέλλοντα και αόριστο.
  3. Κάθε μονολεκτικός τύπος αποτελείται από θέμα, προσωπική κατάληξη, θεματικό φωνήεν, εγκλιτικό φωνήεν, χρονικό χαρακτήρα, χρονικό πρόσφυμα, και όπου χρειάζεται αύξηση ή αναδιπλασιασμό.
  4. Το εγκλιτικό φωνήεν της ευκτικής είναι ιη ή ι και ενώνεται με το προηγούμενο φωνήεν σε ει, οι ή αι.
  5. Χρονικός χαρακτήρας σ έχουν ο μέλλοντας και ο αόριστος α΄· κ έχουν ο ενεργητικός παρακείμενος και υπερσυντέλικος των περισσότερων ρημάτων.
  6. Ο ενεργητικός παρακείμενος στην υποτακτική και ευκτική, ο μέσος παρακείμενος στις ίδιες εγκλίσεις και ο ενεργητικός συντελεσμένος μέλλοντας σχηματίζονται περιφραστικά με το εἰμί.
  7. Για ευκολία, ό,τι ακολουθεί το ρηματικό θέμα το μετράμε ως ολική ή φαινομενική κατάληξη.

Όροι

προσωπική κατάληξη
δείχνει πρόσωπο και αριθμό
-μαι, -σαι, -ται
μέσες καταλήξεις αρχικών χρόνων
-μην, -σο, -το
μέσες καταλήξεις ιστορικών χρόνων
θεματικό φωνήεν
φωνήεν πριν από την κατάληξη
η, ω
θεματικά φωνήεντα της υποτακτικής
εγκλιτικό φωνήεν
ιη ή ι της ευκτικής
χρονικός χαρακτήρας σ
μέλλοντας και αόριστος α΄
χρονικός χαρακτήρας κ
ενεργητικός παρακείμενος σε -κα
-θη-
χρονικό πρόσφυμα παθητικού
-κειν
κατάληξη ενεργητικού υπερσυντελίκου
λελυκὼς ὦ
περιφραστική υποτακτική παρακειμένου
λελυκὼς ἔσομαι
ενεργητικός συντελεσμένος μέλλοντας
λελύσομαι
μονολεκτικός μέσος συντελ. μέλλοντας
ολική κατάληξη
ό,τι ακολουθεί το ρηματικό θέμα

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι είναι το θεματικό φωνήεν;

Το φωνήεν ανάμεσα στο χρονικό θέμα και στην προσωπική κατάληξη, όπως το ο και το ε στο λύ-ο-μεν, λύ-ε-τε. Ο αόριστος α΄ έχει α, και η υποτακτική έχει η και ω.

Ποιο είναι το χρονικό πρόσφυμα του παθητικού αορίστου;

Η συλλαβή -θη-, που μπαίνει στο θέμα του παθητικού αορίστου α΄ και του παθητικού μέλλοντα α΄, π.χ. ἐ-λύ-θην, λυ-θή-σομαι.

Πώς σχηματίζεται ο μέσος παρακείμενος στην υποτακτική;

Πάντα περιφραστικά, με τη μετοχή του παρακειμένου και την υποτακτική του εἰμί, π.χ. λελυμένος ὦ. Στην προστακτική όμως λέγεται σχεδόν πάντα μονολεκτικά.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.