Το κεφάλαιο παρουσιάζει τα εννέα είδη αντωνυμιών της αρχαίας, από τις προσωπικές και δεικτικές ως τις αόριστες, τις επιμεριστικές και τις αναφορικές, με την κλίση τους και τον πίνακα των συσχετικών (§ 219-244).
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Αντωνυμίες είναι κλιτές λέξεις που μπαίνουν κυρίως στη θέση ονομάτων· είναι εννέα ειδών.
Οι προσωπικές δείχνουν τα τρία πρόσωπα του λόγου· οι δεικτικές (οὗτος, ὅδε, ἐκεῖνος, τοιοῦτος, τοσοῦτος, τηλικοῦτος) δείχνουν κάτι αισθητό ή νοητό.
Το αὐτός είναι οριστική ή επαναληπτική αντωνυμία και με άρθρο δηλώνει ταυτότητα· κλίνεται χωρίς τελικό ν στο ουδέτερο.
Οι κτητικές δείχνουν τον κτήτορα, για έναν ή για πολλούς (ἐμός, σός, ἡμέτερος, ὑμέτερος, σφέτερος).
Οι αυτοπαθητικές (ἐμαυτοῦ, σεαυτοῦ, ἑαυτοῦ) και η αλληλοπαθητική (ἀλλήλων) λέγονται μόνο σε πλάγιες πτώσεις· η αλληλοπαθητική έχει μόνο δυϊκό και πληθυντικό.
Οι ερωτηματικές εισάγουν ερωτήσεις· οι αόριστες (τὶς, ὁ δεῖνα, ἔνιοι) και οι επιμεριστικές (ἕκαστος, ἑκάτερος, οὐδείς) δείχνουν κάτι αόριστο ή ένα μέρος από σύνολο.
Οι αναφορικές (ὅς, ὅσπερ, ὅστις, οἷος, ὅσος) συνδέουν μια πρόταση με λέξη άλλης πρότασης.
Ερωτηματικές, αόριστες, δεικτικές και αναφορικές αντιστοιχούν μεταξύ τους και λέγονται συσχετικές.
Πότε το αὐτός είναι οριστική και πότε επαναληπτική αντωνυμία;
Οριστική είναι όταν ξεχωρίζει κάτι από άλλα (ο ίδιος, μόνος του), σε όλες τις πτώσεις. Επαναληπτική είναι μόνο στις πλάγιες πτώσεις, όταν ξαναφέρνει κάτι που ειπώθηκε πριν. Με άρθρο, ὁ αὐτός, σημαίνει «ο ίδιος».
Ποια διαφορά έχει το τίς από το τὶς;
Το τονισμένο τίς, τί είναι ερωτηματική αντωνυμία (ποιος;). Το εγκλιτικό τὶς, τὶ είναι αόριστη αντωνυμία (κάποιος). Και οι δύο κλίνονται κατά την τρίτη κλίση.
Γιατί οι αυτοπαθητικές αντωνυμίες δεν έχουν ονομαστική;
Γιατί δείχνουν ότι το υποκείμενο ενεργεί και ταυτόχρονα παθαίνει, άρα χρησιμοποιούνται μόνο στις πλάγιες πτώσεις, όπως ἐμαυτόν, σεαυτόν, ἑαυτόν.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.