Ένα μοιραίο λάθος

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

1. Ο Λουκιανός ασκεί κριτική στους παράσιτους της εποχής του, που κολλούσαν σε πλουσίους ελπίζοντας σε κληρονομιά.
2. Στον Άδη ο Ζηνόφαντος, που πέθανε από υπερβολικό φαγητό, ρωτά τον Καλλιδημίδη πώς πέθανε· εκείνος περίμενε χρόνια την περιουσία του άτεκνου Πτοιοδώρου.
3. Επειδή ο γέρος ζούσε πολύ, αγόρασε δηλητήριο και έταξε ελευθερία στον οινοχόο αν το έδινε στον Πτοιόδωρο· ο νέος έδωσε κατά λάθος το δηλητήριο στον ίδιο τον Καλλιδημίδη.
4. Η φράση για τον Τιθωνό παραπέμπει στον μύθο: η Ηώς του ζήτησε αθανασία αλλά όχι αιώνια νεότητα, γι' αυτό γέρασε και έγινε τζίτζικας.
5. Λεξιλογικός πίνακας: από το ἐλεύθερος βγαίνουν ἐλευθερία, ἐλευθερωτής, ἀπελεύθερος, φιλελεύθερος, ελευθεροτυπία, λευτεριά.
6. Από επίθετα παράγονται αφηρημένα ουσιαστικά που φανερώνουν ιδιότητα, με καταλήξεις όπως -ία, -εια, -οια, -ος, -σύνη, -της, -άς.
7. Τα δευτερόκλιτα επίθετα είναι τρικατάληκτα (-ος, -η ή -α, -ον) ή δικατάληκτα (-ος, -ος, -ον)· το θηλυκό λήγει σε -α όταν πριν από το -ος υπάρχει φωνήεν ή ρ.
8. Η δεικτική αντωνυμία οὗτος, αὕτη, τοῦτο είναι η μόνη αντωνυμία με κλητική· το ουδέτερο και οι πλάγιες πτώσεις αρχίζουν από τ-.

Πρόσωπα

Λουκιανός

σατιρικός συγγραφέας, έγραψε τους Νεκρικούς Διαλόγους

Μένανδρος

από τις Μονόστιχες Γνώμες του το γνωμικό για τη φτώχεια

Όροι

παράσιτος

ζει δίπλα σε πλούσιο για να ωφεληθεί

κλῆρος

εδώ: η κληρονομιά

φάρμακον

εδώ: το δηλητήριο

ἀφάρμακτος

αυτός που δεν έχει δηλητήριο

ὑποβολιμαῖος

αυτός που μπαίνει στη θέση άλλου

ουσιαστικά από επίθετα

αφηρημένα, δηλώνουν ιδιότητα

κατάληξη -(ε)ια

από επίθετα σε -ης (ὑγιής → ὑγίεια)

κατάληξη -σύνη

δίκαιος → ἡ δικαιοσύνη

κατάληξη -ος (ουδέτερο)

πλατύς → τὸ πλάτος

κατάληξη -ότης

ἀρχαῖος → ἡ ἀρχαιότης

κατάληξη -άς

από αριθμητικά (μόνος → ἡ μονάς)

τρικατάληκτα επίθετα

μία κατάληξη για κάθε γένος

δικατάληκτα επίθετα

κοινή κατάληξη για αρσενικό και θηλυκό

θηλυκό δευτερόκλιτου σε -α

όταν πριν από το -ος υπάρχει φωνήεν ή ρ

σύνθετα επίθετα σε -ος

συνήθως δικατάληκτα (ὁ/ἡ ἀθάνατος)

πλουσίων (θηλυκό)

τονίζεται όπως το αρσενικό

οὗτος, αὕτη, τοῦτο

δεικτική αντωνυμία: αυτός, αυτή, αυτό

μόνη αντωνυμία με κλητική

οὗτος, αὕτη

τοῦτο

ουδέτερο χωρίς τελικό -ν