Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Ο Λουκιανός, από τη Συρία, γεννήθηκε περίπου το 120 μ.Χ.· στην Αληθή Ιστορία πειράζει με χιούμορ τα δημοφιλή μυθιστορήματα περιπέτειας, γεμάτα υπερβολές.
Μετά από μια στάση σε ένα έρημο νησί, οι ταξιδιώτες βλέπουν ανθρώπους με πόδια από φελλό να τρέχουν στο πέλαγος· τους συνοδεύουν λίγο και φεύγουν για την πατρίδα τους, τη Φελλώ.
Τα φανταστικά πλάσματα του Λουκιανού έχουν ανθρώπινα χαρακτηριστικά, κάτι που κρατούν ως σήμερα τα κινούμενα σχέδια και η επιστημονική φαντασία.
Λεξιλογικός πίνακας: από το «φωνή» βγαίνουν αρχαίες και νέες λέξεις όπως φωνῆεν, σύμφωνος, συμφωνία, ἄφωνος, μικρόφωνο, μεγάφωνο.
Παραγωγή ουσιαστικών από ουσιαστικά: υποκοριστικά, περιεκτικά και τοπικά, με τις καταλήξεις τους.
Το άρθρο κλίνεται σε τρία γένη, δύο αριθμούς και τέσσερις πτώσεις· το ὦ της κλητικής είναι επιφώνημα.
Β΄ κλίση: αρσενικά και θηλυκά σε -ος, ουδέτερα σε -ον· ειδικοί κανόνες για το μάκρος του τελικού -α και -οι και για τον τόνο.
Προσωπικές αντωνυμίες α΄ και β΄ προσώπου (ἐγώ, ἡμεῖς, σύ, ὑμεῖς)· δεν έχουν κλητική.
Πρόσωπα
Λουκιανός
σατιρικός συγγραφέας από τη Συρία (περ. 120 μ.Χ.), έγραψε την Αληθή Ιστορία
Μένανδρος
από τις Μονόστιχες Γνώμες του το γνωμικό για την υπερβολική φιλαυτία
Όροι
στάδιον
αρχαία μονάδα μήκους, περίπου 185 μ.
φέλλινος
φτιαγμένος από φελλό
ανθρωπομορφισμός
ανθρώπινα γνωρίσματα σε μη ανθρώπους
υποκοριστικά
δείχνουν κάτι μικρό ή χαϊδευτικό
περιεκτικά
τόπος με πολλά όμοια (ἀμπελών)
τοπικά ουσιαστικά
τόπος όπου ζει, δουλεύει ή γίνεται κάτι
καταλήξεις υποκοριστικών
-άριον, -ίδιον, -ίσκος, -ύδριον, -ύλλιον
καταλήξεις περιεκτικών
-(ε)ών, -ιά
καταλήξεις τοπικών
-ιον, -(ε)ῖον
ὦ
επιφώνημα πριν από κλητική, όχι άρθρο
άρθρο
μονοσύλλαβη κλιτή λέξη πριν από ονόματα
β΄ κλίση, ονομαστική ενικού
-ος (αρσ., θηλ.) και -ον (ουδ.)
β΄ κλίση, δοτική ενικού / πληθ.
-ῳ / -οις
τελικό -οι σε κλιτή λέξη
βραχύ, εκτός από την ευκτική
οξύτονα β΄ κλίσης σε γεν. και δοτ.
περισπώνται (τοῦ ποταμοῦ)
προπαροξύτονα με μακρά λήγουσα
ο τόνος κατεβαίνει στην παραλήγουσα
ἡμῖν
δοτική πληθυντικού α΄ προσώπου
ὑμᾶς
αιτιατική πληθυντικού β΄ προσώπου
προσωπικές αντωνυμίες
δεν έχουν κλητική
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Πόσες πτώσεις έχει η αρχαία;
Πέντε: ονομαστική, γενική, δοτική, αιτιατική και κλητική. Η δοτική χάθηκε στη νέα ελληνική.