Η ενότητα παρουσιάζει ένα ένα τα σημεία στίξης, από την τελεία και το κόμμα ως την παύλα και τα αποσιωπητικά, με το πότε χρησιμοποιείται το καθένα και ένα παράδειγμα.
Ε΄ Δημοτικού · Γραμματική · Ενοτητα 4 · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Η τελεία κλείνει την πρόταση και μπαίνει σε συντομογραφίες, στην ώρα και στους μεγάλους αριθμούς.
Το κόμμα χωρίζει ασύνδετες λέξεις, φράσεις, προτάσεις και τις δευτερεύουσες από τις κύριες.
Η άνω τελεία δείχνει διακοπή μεγαλύτερη από το κόμμα και μικρότερη από την τελεία.
Η διπλή τελεία μπαίνει σε απαρίθμηση και πριν από τον ευθύ λόγο.
Το ερωτηματικό κλείνει μια ευθεία ερώτηση και το θαυμαστικό θαυμασμό, διαταγή, απαγόρευση ή κλητική.
Οι παρενθέσεις κλείνουν μια πρόσθετη πληροφορία. Το ενωτικό κόβει ή ενώνει λέξεις, ενώ η παύλα αλλάζει ομιλητή στον διάλογο.
Τα εισαγωγικά κλείνουν ακριβή λόγια, τίτλους και εκφράσεις, και τα αποσιωπητικά δείχνουν σκέψη που έμεινε ατελείωτη ή φέρνουν έκπληξη.
Όροι
τελεία
δείχνει το τέλος μιας πρότασης, π.χ. «Ο Γιάννης έφυγε.»
κόμμα
χωρίζει λέξεις, φράσεις ή προτάσεις, π.χ. «καφέ, γλυκό και αναψυκτικό»
άνω τελεία
διακοπή ανάμεσα σε κόμμα και τελεία, π.χ. «Αυτό δεν είναι καρπούζι· είναι πεπόνι.»
διπλή τελεία
πριν από απαρίθμηση ή ευθύ λόγο, π.χ. «είπε: …»
θαυμαστικό
για θαυμασμό, διαταγή ή απαγόρευση, π.χ. «Μην μπεις μέσα!»
ενωτικό
κόβει λέξη στο τέλος της γραμμής ή ενώνει δύο λέξεις, π.χ. «επίσκεψη-αστραπή»
παύλα
δείχνει στον διάλογο ότι αλλάζει ο ομιλητής
εισαγωγικά
κλείνουν ακριβή λόγια, τίτλους ή εκφράσεις, π.χ. «μήλο της Έριδος»
αποσιωπητικά
δείχνουν ατελείωτη σκέψη ή έκπληξη, π.χ. «Θα 'ταν ωραία να…»
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Πότε βάζουμε κόμμα;
Για να χωρίσουμε ασύνδετες λέξεις, φράσεις ή προτάσεις και για να χωρίσουμε μια δευτερεύουσα πρόταση από την κύρια, π.χ. «Αν θέλεις να πας στο χωριό, πρέπει να πάρεις το αυτοκίνητο».
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στην παύλα και στο ενωτικό;
Η παύλα δείχνει στον διάλογο ότι αλλάζει αυτός που μιλά. Το ενωτικό είναι πιο μικρό, κόβει μια λέξη στο τέλος της γραμμής ή ενώνει δύο λέξεις, π.χ. «επίσκεψη-αστραπή».
Πότε χρησιμοποιούμε άνω και κάτω τελεία;
Όταν απαριθμούμε μια σειρά πραγμάτων και πριν από τα λόγια κάποιου σε ευθύ λόγο, π.χ. «Ο Ορέστης είπε: …».
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.