Τελικό -ν

Η ενότητα δίνει τον κανόνα για το πότε κρατάμε και πότε κόβουμε το τελικό -ν στις λέξεις την, αυτήν, δεν και μην, και ποιες λέξεις το κρατούν πάντα. Κλείνει με σύνοψη για φθόγγους, γράμματα, τόνο και στίξη.

Ε΄ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 415 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

Το τελικό -ν άλλοτε μένει και άλλοτε φεύγει στο άρθρο «την», στις αντωνυμίες «αυτήν» και «την» και στα μόρια «δεν» και «μην».
Μένει όταν η επόμενη λέξη αρχίζει από φωνήεν, από κ, π, τ, από μπ, ντ, γκ ή από ξ, ψ.
Φεύγει όταν η επόμενη λέξη αρχίζει από β, δ, γ, φ, θ, χ, μ, ν, λ, ρ, σ, ζ.
Στο αρσενικό «τον» και «έναν» μένει πάντα, για να ξεχωρίζουν από το ουδέτερο.
Γράφεται πάντα και στα «των», «αυτόν», «τον» (αντωνυμία) και «σαν».
Η σύνοψη του κεφαλαίου θυμίζει φθόγγους, γράμματα, δίψηφα, απαλοιφή, έγκλιση τόνου και σημεία στίξης.

Όροι

τελικό -ν: το ν στο τέλος λέξεων όπως «την», «δεν», που άλλοτε γράφεται και άλλοτε όχι
διατήρηση του -ν: πριν από φωνήεν ή κ, π, τ, μπ, ντ, γκ, ξ, ψ, π.χ. «την ντουλάπα»
αποβολή του -ν: πριν από τα άλλα σύμφωνα, π.χ. «τη θυμήθηκα»
απαλοιφή φωνήεντος: χάνεται ένα φωνήεν δίπλα σε άλλο, π.χ. «φέρε το» → «φέρ' το»
έγκλιση του τόνου: δεύτερος τόνος πριν από αδύνατη αντωνυμία, π.χ. «ο δάσκαλός μας»

ΠΑΙΞΕ ΤΟΚρεμάλα · Ζευγάρια με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Πότε κρατάμε το τελικό -ν στο «την», «δεν» και «μην»;

Όταν η επόμενη λέξη αρχίζει από φωνήεν ή από κ, π, τ, μπ, ντ, γκ, ξ, ψ, π.χ. «την κοπέλα», «δεν ξέρω». Με τα υπόλοιπα σύμφωνα το κόβουμε, π.χ. «τη δασκάλα», «δε θέλω».

Γιατί γράφουμε πάντα «τον» και «έναν» με -ν;

Για να μην μπερδεύονται με το ουδέτερο «το» και «ένα», π.χ. «τον νέο» (άντρα) αλλά «το νέο» (είδηση).

Ποιες λέξεις δεν χάνουν ποτέ το τελικό -ν;

Το άρθρο «των», οι αντωνυμίες «αυτόν» και «τον», το «σαν», καθώς και το αρσενικό «τον» και «έναν».

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

Ακολούθησε Κοινοποίησε τη σελίδα