Η ενότητα μιλά για τις φωτεινές πηγές, για το ότι το φως ταξιδεύει σε ευθεία γραμμή, για τα διαφανή, ημιδιαφανή και αδιαφανή σώματα και τις σκιές, και για το τι γίνεται όταν το φως πέφτει σε μια επιφάνεια: ανάκλαση, διάχυση, απορρόφηση.
Ε΄ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥΦΥΣΙΚΑΕΝΟΤΗΤΑ 715 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Αυτόφωτα σώματα, όπως ο Ήλιος και τα άλλα αστέρια, βγάζουν δικό τους φως. Ετερόφωτα, όπως η Γη και η Σελήνη, φαίνονται επειδή τα φωτίζει ένα αστέρι.
Φως βγάζουν και ζωντανοί οργανισμοί, όπως η πυγολαμπίδα, μερικά ζώα της θάλασσας και κάποια μανιτάρια των τροπικών δασών.
Κάθε φωτεινή πηγή στέλνει φως προς όλες τις μεριές, και το φως ταξιδεύει ευθύγραμμα. Για να το δείξουμε, σχεδιάζουμε ακτίνες και δέσμες.
Στον μικρόκοσμο το φως το περιγράφουμε άλλοτε ως σωματίδια χωρίς μάζα, τα φωτόνια, κι άλλοτε ως ηλεκτρομαγνητικό κύμα. Και με τους δύο τρόπους το φως μεταφέρει ενέργεια.
Το φως διανύει περίπου 300.000 km σε ένα δευτερόλεπτο και από τον Ήλιο φτάνει στη Γη σε περίπου 8,3 λεπτά. Τίποτα δεν κινείται πιο γρήγορα.
Από τα διαφανή σώματα το φως περνά, από τα ημιδιαφανή περνά ένα μέρος του και σκορπίζει, από τα αδιαφανή δεν περνά. Πίσω από τα αδιαφανή σχηματίζεται σκιά.
Σκιές ρίχνουν και τα ουράνια σώματα: όταν η Σελήνη μπει στη σκιά της Γης έχουμε έκλειψη Σελήνης, όταν η σκιά της Σελήνης πέσει στη Γη έχουμε έκλειψη Ηλίου. Με τη σκιά δουλεύουν και τα ηλιακά ρολόγια και το θέατρο σκιών.
Σε λείες επιφάνειες το φως ανακλάται, σε τραχιές διαχέεται, και ένα μέρος του απορροφάται και ζεσταίνει το σώμα. Τα ανακλαστικά υλικά στους δρόμους και στα ποδήλατα στέλνουν το φως πίσω προς την πηγή του.
Επειδή το φως ταξιδεύει σε ευθείες γραμμές. Όταν στον δρόμο του βρεθεί ένα αδιαφανές σώμα, το φως δεν περνά από μέσα του ούτε στρίβει γύρω του, κι έτσι πίσω από το σώμα μένει μια σκοτεινή περιοχή.
Ποια διαφορά έχει η ανάκλαση από τη διάχυση;
Σε λεία, γυαλιστερή επιφάνεια, όπως ο καθρέφτης, το φως αλλάζει πορεία όλο μαζί: αυτή είναι η ανάκλαση, με τη γωνία πρόσπτωσης ίση με τη γωνία ανάκλασης. Σε τραχιά επιφάνεια το φως σκορπίζει προς πολλές μεριές: αυτή είναι η διάχυση. Χάρη στη διάχυση βλέπουμε τα αντικείμενα γύρω μας.
Γιατί με σκούρα ρούχα ζεσταινόμαστε περισσότερο στον ήλιο;
Τα σκούρα σώματα κρατούν σχεδόν όλο το φως που δέχονται, ενώ τα ανοιχτόχρωμα σκορπίζουν το περισσότερο. Το φως που απορροφάται γίνεται κυρίως θερμική ενέργεια, άρα τα σκούρα ζεσταίνονται πιο πολύ. Γι' αυτό τα σπίτια στα νησιά μας βάφονται άσπρα.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.