Χωρίς ενέργεια δεν γίνεται καμία αλλαγή στη φύση. Η ενότητα γνωρίζει τις μορφές της ενέργειας, τις μετατροπές της, τις «αποθήκες» όπου φυλάγεται, την αρχή ότι η ενέργεια διατηρείται, και την ενέργεια που παίρνει το σώμα μας από τις τροφές.
Ε΄ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥΦΥΣΙΚΑΕΝΟΤΗΤΑ 315 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Όλες οι συσκευές χρειάζονται ενέργεια για να δουλέψουν. Από πολύ παλιά ο άνθρωπος αξιοποίησε τη φωτιά, τον άνεμο, το νερό που τρέχει και το φως του Ήλιου, με πλοία, ανεμόμυλους και νερόμυλους.
Η ενέργεια έχει πολλά «πρόσωπα»: χημική, ηλεκτρική, πυρηνική, φωτεινή, θερμική, κινητική και δυναμική. Βασικές μορφές λέμε την κινητική και τη δυναμική.
Οι συσκευές είναι μετατροπείς ενέργειας. Το τρυπάνι κάνει την ηλεκτρική ενέργεια κινητική και θερμική, ο φούρνος την κάνει θερμική και φωτεινή, το αυτοκίνητο κάνει τη χημική θερμική και κινητική.
Θερμότητα λέμε την ενέργεια που περνά από ένα θερμότερο σε ένα ψυχρότερο σώμα.
Οι πηγές ενέργειας είναι «αποθήκες»: ο Ήλιος, το πετρέλαιο, οι γαιάνθρακες, το νερό που πέφτει με ορμή. Κι εμείς αποθηκεύουμε ενέργεια, σε μπαταρίες ή σε ελατήρια όταν τα κουρδίζουμε.
Με κάθε χρήση η ενέργεια υποβαθμίζεται, δηλαδή καταλήγει σε θερμότητα που δύσκολα αξιοποιούμε. Τα αποθέματα της Γης σε χρήσιμη ενέργεια είναι περιορισμένα, γι' αυτό τη χρησιμοποιούμε με μέτρο.
Η ενέργεια διατηρείται: δεν φτιάχνεται από το τίποτα ούτε χάνεται, μόνο αλλάζει μορφή και μετακινείται. Η αρχή αυτή ισχύει παντού, και στα μεγάλα σώματα και στον μικρόκοσμο.
Το σώμα μας παίρνει ενέργεια από τις τροφές και τη μετατρέπει σε κίνηση, σε θερμότητα και σε άλλες μορφές. Κάθε τροφή δίνει διαφορετική ποσότητα ενέργειας, που συχνά γράφεται στη συσκευασία της.
Αφού η ενέργεια δεν χάνεται, τι πληρώνουμε στον λογαριασμό του ρεύματος;
Η ενέργεια ούτε φτιάχνεται ούτε εξαφανίζεται. Στις συσκευές του σπιτιού η ηλεκτρική ενέργεια αλλάζει μορφή και στο τέλος γίνεται θερμότητα που δεν αξιοποιούμε. Ο μετρητής μετρά πόση ενέργεια μετατράπηκε έτσι στο σπίτι μας.
Τι σημαίνει ότι η ενέργεια υποβαθμίζεται;
Ότι περνά σε μορφή που δεν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε εύκολα. Στο φορτηγό, για παράδειγμα, μεγάλο μέρος από την ενέργεια του πετρελαίου καταλήγει θερμότητα στη μηχανή και στα λάστιχα.
Σε τι μονάδα μετράμε την ενέργεια των τροφών;
Σε kJ (κιλοτζάουλ). Παλιότερα χρησιμοποιούσαν συχνότερα την kcal (χιλιοθερμίδα). Στις συσκευασίες γράφονται συχνά και οι δύο: 1 kcal είναι περίπου 4,2 kJ.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.