Τα πιο πολλά υλικά που χρησιμοποιούμε είναι μίγματα από δύο ή περισσότερες καθαρές ουσίες. Η ενότητα ξεχωρίζει τα ετερογενή από τα ομογενή μίγματα, εξηγεί τι είναι το διάλυμα και δείχνει πώς χωρίζουμε τα συστατικά ενός μίγματος.
Ε΄ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥΦΥΣΙΚΑΕΝΟΤΗΤΑ 215 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Καθαρές ουσίες είναι τα χημικά στοιχεία, όπως το οξυγόνο, το αλουμίνιο και ο χαλκός, και οι χημικές ενώσεις, όπως το καθαρό οινόπνευμα και το αποσταγμένο νερό.
Όταν ανακατεύουμε δύο ή περισσότερες καθαρές ουσίες, φτιάχνουμε ένα μίγμα, και κάθε ουσία του είναι ένα συστατικό. Ένα αναψυκτικό, για παράδειγμα, έχει συστατικά υγρά, στερεά και αέρια.
Το μίγμα κρατά τις ιδιότητες των συστατικών του: το αλατόνερο είναι αλμυρό όπως το αλάτι, ο γλυκός καφές είναι σκούρος και γλυκός.
Στα ετερογενή μίγματα ξεχωρίζουμε τα συστατικά, στα ομογενή όχι. Τα ομογενή μίγματα λέγονται και διαλύματα.
Στο διάλυμα, το συστατικό που υπάρχει σε μεγαλύτερη ποσότητα λέγεται διαλύτης και τα άλλα λέγονται διαλυμένες ουσίες.
Σε έναν διαλύτη δεν διαλύεται απεριόριστη ποσότητα ουσίας. Περισσότερος διαλύτης διαλύει περισσότερη ουσία, και ο ζεστός διαλύτης διαλύει περισσότερη ζάχαρη από τον κρύο.
Το νερό διαλύει πάρα πολλές ουσίες, στερεές, υγρές και αέριες, γι' αυτό το λέμε παγκόσμιο διαλύτη. Τα ψάρια παίρνουν με τα βράγχια το οξυγόνο που είναι διαλυμένο στο νερό.
Τα συστατικά ενός μίγματος τα χωρίζουμε με απλές μεθόδους, όπως η διαλογή και το φιλτράρισμα, ή με πιο σύνθετες, όπως η φυγοκέντριση, η απόσταξη και η χρωματογραφία. Η ανακύκλωση ξεκινά με διαλογή των σκουπιδιών στο σπίτι.
Πώς ξεχωρίζω ένα ετερογενές από ένα ομογενές μίγμα;
Στο ετερογενές τα συστατικά φαίνονται, είτε με γυμνό μάτι είτε με μικροσκόπιο, όπως τα χαλίκια και την άμμο στο μπετόν. Στο ομογενές δεν τα βλέπεις ούτε με μικροσκόπιο, όπως στο αλατόνερο.
Είναι όλα τα διαλύματα υγρά;
Όχι. Ο καθαρός αέρας είναι αέριο διάλυμα. Τα κράματα μετάλλων, όπως ο μπρούντζος (χαλκός με κασσίτερο) ή ο χρυσός των κοσμημάτων που έχει ανακατευτεί με χαλκό, είναι στερεά διαλύματα.
Γιατί η ζάχαρη διαλύεται πιο εύκολα στο ζεστό τσάι;
Στο ζεστό υγρό τα μόρια κινούνται πιο γρήγορα και ανακατεύονται πιο εύκολα με τη ζάχαρη. Έτσι στο ζεστό τσάι διαλύεται περισσότερη ζάχαρη απ' ό,τι στο κρύο. Αν ρίξουμε παραπάνω απ' όση χωράει, η υπόλοιπη πέφτει στον πάτο ως ίζημα.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.