Εδώ συναντιούνται ζήτηση και προσφορά: πώς βρίσκεται η τιμή και η ποσότητα ισορροπίας, γραφικά και αλγεβρικά, τι γίνεται όταν μετατοπίζεται μια καμπύλη, και ποιες συνέπειες έχουν οι ανώτατες και κατώτατες τιμές που επιβάλλει το κράτος.
Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥΟΙΚΟΝΟΜΙΑ (ΑΟΘ)ΚΕΦΑΛΑΙΟ 515 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Στην αγορά οι επιχειρήσεις θέλουν μέγιστο κέρδος και οι καταναλωτές μέγιστη χρησιμότητα· οι αντίθετες επιδιώξεις συμβιβάζονται μέσω της τιμής.
Τιμή ισορροπίας είναι εκείνη όπου η ζητούμενη ποσότητα ισούται με την προσφερόμενη· γραφικά είναι η τομή των καμπυλών D και S.
Πάνω από την τιμή ισορροπίας υπάρχει πλεόνασμα (υπερβάλλουσα προσφορά) που πιέζει την τιμή προς τα κάτω· κάτω από αυτήν υπάρχει έλλειμμα (υπερβάλλουσα ζήτηση) που την πιέζει προς τα πάνω.
Αλγεβρικά λύνουμε α + βP = γ + δP. Μια γραμμική συνάρτηση βρίσκεται από δύο σημεία της με τη σχέση (Q − Q₁)/(Q₂ − Q₁) = (P − P₁)/(P₂ − P₁).
Αύξηση της ζήτησης (με σταθερή προσφορά) ανεβάζει τιμή και ποσότητα· μείωση τις κατεβάζει. Αύξηση της προσφοράς (με σταθερή ζήτηση) ρίχνει την τιμή και αυξάνει την ποσότητα· μείωση κάνει το αντίθετο.
Η ανώτατη τιμή (κάτω από την τιμή ισορροπίας) προστατεύει τον καταναλωτή, αλλά φέρνει έλλειμμα, δελτία, ουρές και μαύρη αγορά.
Η κατώτατη τιμή ή τιμή παρέμβασης (πάνω από την τιμή ισορροπίας) προστατεύει τον παραγωγό, π.χ. το εισόδημα των ελαιοπαραγωγών· φέρνει πλεόνασμα QS − QD, που το αγοράζει το κράτος.
Σε αγαθό με τελείως ανελαστική προσφορά (π.χ. ροδάκινα), όταν η ζήτηση γίνει ανελαστική, οι παραγωγοί κερδίζουν αν καταστρέψουν μέρος της παραγωγής, κάτι απαράδεκτο από κοινωνική άποψη.
Εξισώνουμε ζητούμενη και προσφερόμενη ποσότητα, QD = QS, δηλαδή α + βP = γ + δP, και λύνουμε ως προς P. Την τιμή P₀ που βρίσκουμε τη βάζουμε σε μία από τις δύο συναρτήσεις και παίρνουμε την ποσότητα ισορροπίας Q₀.
Τι συμβαίνει αν αυξηθεί η ζήτηση ενώ η προσφορά μένει ίδια;
Η καμπύλη ζήτησης μετατοπίζεται δεξιά και ανεβαίνουν τόσο η τιμή όσο και η ποσότητα ισορροπίας. Αντίθετα, αν αυξηθεί μόνο η προσφορά, η τιμή πέφτει και η ποσότητα ανεβαίνει. Αν αλλάξουν και οι δύο μαζί, το αποτέλεσμα εξαρτάται από το μέγεθος κάθε μετατόπισης.
Ποιες είναι οι συνέπειες μιας ανώτατης τιμής;
Η ανώτατη τιμή μπαίνει κάτω από την τιμή ισορροπίας για να προστατεύσει τον καταναλωτή, αλλά δημιουργεί έλλειμμα QD − QS. Ακολουθούν δελτία, ουρές ή μαύρη αγορά με «καπέλο» έως P₂ − PA. Γι' αυτό πρέπει να είναι βραχυχρόνια. Η κατώτατη τιμή, αντίθετα, δημιουργεί πλεόνασμα, που συνήθως το αγοράζει το κράτος.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.