Μάθημα XLIX

Η Πορκία και ο Βρούτος

Η Πορκία, γυναίκα του Βρούτου, μαθαίνει για το σχέδιο δολοφονίας του Καίσαρα και πληγώνεται επίτηδες με ένα ξυραφάκι, για να δοκιμάσει αν θα είχε το θάρρος να πεθάνει αν το σχέδιο αποτύγχανε. Γραμματική: η γερουνδιακή έλξη και οι τρόποι να δηλωθεί ο σκοπός.

Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥΛΑΤΙΝΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑ XLIX15 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

Η Πορκία, όταν μαθαίνει το σχέδιο του άντρα της για τη δολοφονία του Καίσαρα, ζητά ένα ξυραφάκι μανικιουρίστα δήθεν για τα νύχια της.
Αφήνοντάς το να γλιστρήσει σαν κατά τύχη, πληγώνεται.
Οι φωνές των υπηρετριών φέρνουν τον Βρούτο, που έρχεται να τη μαλώσει επειδή έκανε τη δουλειά του μανικιουρίστα.
Η Πορκία του λέει κρυφά ότι η πράξη της δεν ήταν ασυλλόγιστη αλλά απόδειξη της αγάπης της για εκείνον, που σχεδιάζει τέτοιο εγχείρημα.
Ήθελε να δοκιμάσει με πόση ηρεμία θα σκοτωνόταν με σίδερο, αν το σχέδιό του δεν πήγαινε κατ' ευχήν.
Σκοπός μετά από ρήματα κίνησης: ut + υποτ., qui + υποτ., σουπίνο σε -um, causa + γεν. γερουνδίου, ad + αιτ. γερουνδίου.
Γερουνδιακή έλξη: το αντικείμενο του γερουνδίου γίνεται υποκείμενο γερουνδιακού στην ίδια πτώση (unguium resecandorum causa, ad eam obiurgandam).
Η έλξη αποφεύγεται όταν το αντικείμενο είναι ουδέτερο αντωνυμίας ή επιθέτου (in narrando aliquid)· στη μετάφραση κρατάμε την ενεργητική σύνταξη.

Πρόσωπα

Πορκία: κόρη του Κάτωνα του νεότερου, γυναίκα του Βρούτου
Μάρκος Βρούτος: ο μετέπειτα τυραννοκτόνος
Ιούλιος Καίσαρας: ο στόχος της συνωμοσίας
Κάτων ο νεότερος: πατέρας της Πορκίας, φανατικός αντίπαλος του Καίσαρα

Όροι

cultellus, -i: το μαχαιράκι, το ξυραφάκι
tonsor, -oris: ο κουρέας, ο μανικιουρίστας
unguis, -is: το νύχι
reseco, -secui, -sectum, -are: κόβω
posco, poposci, -, -ere: ζητώ
elabor, -lapsus sum, -labi: γλιστρώ (αποθετικό)
vulnero, 1: πληγώνω
obiurgo, 1: μαλώνω
temerarius, -a, -um: ασυλλόγιστος
indicium, -ii: η απόδειξη
molior, molitus sum, moliri: σχεδιάζω, μηχανεύομαι
experior, -pertus sum, -periri: δοκιμάζω (αποθετικό)
ex sententia: κατ' ευχήν
Γερουνδιακή έλξη: γερούνδιο + αιτ. → γερουνδιακό σε συμφωνία

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Γιατί η Πορκία πληγώνει τον εαυτό της;

Ζητά ένα ξυραφάκι δήθεν για να κόψει τα νύχια της και πληγώνεται σαν να της γλίστρησε. Εξηγεί κρυφά στον Βρούτο ότι δεν ήταν απερισκεψία αλλά απόδειξη της αγάπης της: ήθελε να δοκιμάσει με πόση ψυχραιμία θα αυτοκτονούσε αν το σχέδιό του δεν πετύχαινε.

Με ποιους τρόπους δηλώνεται ο σκοπός μετά από ρήματα κίνησης;

Με τελική πρόταση (ut nuntiaret), αναφορική τελική (qui nuntiaret), σουπίνο σε -um (nuntiatum), γενική γερουνδίου με causa ή gratia (nuntiandi causa) και ad + αιτιατική γερουνδίου (ad nuntiandum).

Τι είναι η γερουνδιακή έλξη;

Η μετατροπή του γερουνδίου με αντικείμενο σε αιτιατική σε γερουνδιακό: το αντικείμενο παίρνει την πτώση του γερουνδίου και το γερουνδιακό συμφωνεί μαζί του, π.χ. ad victoriam nuntiandam, de interficiendo Caesare. Είναι υποχρεωτική με εμπρόθετο γερούνδιο και με δοτική γερουνδίου· με απρόθετη γενική ή αφαιρετική είναι προαιρετική.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

Ακολούθησε Κοινοποίησε τη σελίδα