Ένας φιλόσοφος επιπλήττει έναν νεαρό που μιλά με απαρχαιωμένες λέξεις: ζήσε σαν τους παλιούς, αλλά μίλα σαν τους σημερινούς, και απόφευγε την ασυνήθιστη λέξη σαν σκόπελο. Γραμματική: οι παραβολικές (συγκριτικές) προτάσεις.
Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥΛΑΤΙΝΙΚΑΜΑΘΗΜΑ XLI15 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
Τι έγινε
Ο Κούριος, ο Φαβρίκιος και οι ακόμη αρχαιότεροι Οράτιοι μιλούσαν καθαρά με τους συγχρόνους τους, με τις λέξεις της εποχής τους και όχι των Σικανών ή των Πελασγών.
Ο νεαρός μιλά σαν να συνομιλεί με τη μητέρα του Ευάνδρου, με λόγια ξεπερασμένα εδώ και πολλά χρόνια, για να μην τον καταλαβαίνει κανείς.
Ο φιλόσοφος τον ρωτά ειρωνικά γιατί δεν σωπαίνει, για να πετύχει αυτό που θέλει.
Αν αγαπά την αρχαιότητα, ας ζει σαν τους παλιούς αλλά ας μιλά σαν τους ανθρώπους της εποχής του.
Να θυμάται τη φράση του Γαΐου Καίσαρα: η ασυνήθιστη και πρωτάκουστη λέξη πρέπει να αποφεύγεται σαν σκόπελος.
Απλές παραβολικές με οριστική: ac/atque, et, ut, sicut, tam ... quam, quanto ... tanto.
Υποθετικές παραβολικές με υποτακτική και ακολουθία των χρόνων: quasi, tamquam (si), velut si, proinde quasi.
Τα tamquam, sicut, quasi μπαίνουν και μπροστά σε ουσιαστικό ή μετοχή (tamquam scopulum).
Πρόσωπα
Κούριος και Φαβρίκιος
αρχαίοι Ρωμαίοι που μιλούσαν απλά και καθαρά
Οράτιοι
τρία αδέλφια που νίκησαν τους Κουριατίους
Σικανοί και Πελασγοί
αρχαίοι κάτοικοι της Ιταλίας
Εύανδρος
η μητέρα του αναφέρεται ως σύμβολο πολύ παλιάς εποχής
Γάιος Καίσαρας
έγραψε τη φράση για την ασυνήθιστη λέξη (De Analogia)
Ότι ακόμη και οι πιο αρχαίοι Ρωμαίοι μιλούσαν καθαρά με τις λέξεις της εποχής τους. Αν του αρέσει η αρχαιότητα για την αξιοπρέπεια και τη σεμνότητά της, ας ζει σαν τους παλιούς αλλά ας μιλά σαν τους σύγχρονους, και ας θυμάται τη φράση του Καίσαρα να αποφεύγει την ασυνήθιστη λέξη σαν σκόπελο.
Πώς εκφέρονται οι απλές παραβολικές προτάσεις;
Με οριστική, γιατί συγκρίνουν πραγματικές καταστάσεις. Εισάγονται με atque (ac) ή et μετά από λέξεις ομοιότητας ή διαφοράς (similiter, aliter), με ut, sicut (συχνά με ita, sic στην κύρια), με tam ... quam και με quanto ή quo ... tanto ή eo.
Πώς εκφέρονται οι υποθετικές παραβολικές προτάσεις;
Με υποτακτική, γιατί η σύγκριση αφορά υποθετική κατάσταση· είναι ουσιαστικά υποθετικοί λόγοι χωρίς απόδοση. Εισάγονται με ut si, velut si, tamquam (si), quasi, proinde quasi, π.χ. sic loqueris quasi omnia scias, «μιλάς σαν να τα ξέρεις όλα».
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.