Ο Σενέκας περιγράφει τον Στωικό σοφό, που δεν τον εμποδίζουν ούτε η φτώχεια ούτε ο πόνος αλλά χρησιμοποιεί κάθε περίσταση, όπως ο Φειδίας έφτιαχνε αγάλματα από όποιο υλικό είχε. Γραμματική: οι υποθετικοί λόγοι.
Γ΄ Λυκείου · Λατινικά · Μάθημα XXXIX · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Τον σοφό δεν τον εμποδίζουν ούτε η φτώχεια ούτε ο πόνος ούτε όσα παρασύρουν και γκρεμίζουν τους άπειρους.
Δεν τον καταβάλλουν οι συμφορές· αντίθετα, τις χρησιμοποιεί.
Ο Φειδίας έφτιαχνε αγάλματα από ελεφαντόδοντο και από χαλκό, και από μάρμαρο ή φτηνότερο υλικό θα έφτιαχνε το καλύτερο δυνατό.
Ο σοφός δείχνει την αρετή του στον πλούτο ή στη φτώχεια, στην πατρίδα ή στην εξορία, ως στρατηγός ή στρατιώτης, υγιής ή ανάπηρος.
Όποια τύχη κι αν του λάχει, θα δημιουργήσει κάτι αξιομνημόνευτο.
Ανοιχτή υπόθεση: si / nisi + οριστική κάθε χρόνου, απόδοση σε οποιαδήποτε έγκλιση (si licebit ... explicabit).
Αντίθετη προς την πραγματικότητα: υποτακτική παρατατικού (παρόν) ή υπερσυντελίκου (παρελθόν)· αντιστοιχεί στη δυνητική οριστική των αρχαίων ελληνικών.
Δυνατή ή πιθανή: υποτακτική ενεστώτα (αντιστοιχεί στη δυνητική ευκτική)· η αρνητική αντιπαράθεση γίνεται με si non ή si minus.
Πρόσωπα
σοφός (sapiens)
ο ιδανικός άνθρωπος των Στωικών
Φειδίας
Έλληνας γλύπτης, παράδειγμα καλλιτέχνη που αξιοποιεί κάθε υλικό
Σενέκας
κατά το μάθημα XXXV, Στωικός φιλόσοφος και συγγραφέας
Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.
Συχνές απορίες
Τι κοινό έχει ο σοφός με τον Φειδία;
Ο Φειδίας δεν ήξερε να φτιάχνει αγάλματα μόνο από ελεφαντόδοντο αλλά και από χαλκό, και από μάρμαρο ή φτηνότερο υλικό θα έκανε το καλύτερο δυνατό. Έτσι και ο σοφός δείχνει την αρετή του στον πλούτο ή στη φτώχεια, στην πατρίδα ή στην εξορία, ως στρατηγός ή ως στρατιώτης.
Πώς εκφέρεται ο υποθετικός λόγος της ανοιχτής υπόθεσης;
Υπόθεση με si (αρνητικό nisi) και οριστική οποιουδήποτε χρόνου, απόδοση με οποιαδήποτε έγκλιση, π.χ. si hoc facis, erras. Δεν δηλώνεται αν η υπόθεση αληθεύει.
Πώς εκφέρεται η υπόθεση αντίθετη προς την πραγματικότητα και η δυνατή;
Αντίθετη: si + υποτακτική παρατατικού και στα δύο μέρη για το παρόν, υπερσυντελίκου για το παρελθόν (si marmor obtulisses, fecisset). Δυνατή ή πιθανή: si + υποτακτική ενεστώτα και στα δύο μέρη (si hoc facias, erres).
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.