Ένα πρότυπο ιδανικού ανθρώπου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

1. Τον σοφό δεν τον εμποδίζουν ούτε η φτώχεια ούτε ο πόνος ούτε όσα παρασύρουν και γκρεμίζουν τους άπειρους.
2. Δεν τον καταβάλλουν οι συμφορές· αντίθετα, τις χρησιμοποιεί.
3. Ο Φειδίας έφτιαχνε αγάλματα από ελεφαντόδοντο και από χαλκό, και από μάρμαρο ή φτηνότερο υλικό θα έφτιαχνε το καλύτερο δυνατό.
4. Ο σοφός δείχνει την αρετή του στον πλούτο ή στη φτώχεια, στην πατρίδα ή στην εξορία, ως στρατηγός ή στρατιώτης, υγιής ή ανάπηρος.
5. Όποια τύχη κι αν του λάχει, θα δημιουργήσει κάτι αξιομνημόνευτο.
6. Ανοιχτή υπόθεση: si / nisi + οριστική κάθε χρόνου, απόδοση σε οποιαδήποτε έγκλιση (si licebit ... explicabit).
7. Αντίθετη προς την πραγματικότητα: υποτακτική παρατατικού (παρόν) ή υπερσυντελίκου (παρελθόν)· αντιστοιχεί στη δυνητική οριστική των αρχαίων ελληνικών.
8. Δυνατή ή πιθανή: υποτακτική ενεστώτα (αντιστοιχεί στη δυνητική ευκτική)· η αρνητική αντιπαράθεση γίνεται με si non ή si minus.

Πρόσωπα

σοφός (sapiens)

ο ιδανικός άνθρωπος των Στωικών

Φειδίας

Έλληνας γλύπτης, παράδειγμα καλλιτέχνη που αξιοποιεί κάθε υλικό

Σενέκας

κατά το μάθημα XXXV, Στωικός φιλόσοφος και συγγραφέας

Όροι

imperitus, -a, -um

άπειρος

praeceps, -cipitis

αυτός που πέφτει με το κεφάλι

premo, pressi, pressum, -ere

πιέζω, καταβάλλω

mala, -orum

οι συμφορές

ebur, -oris

το ελεφαντόδοντο

simulacrum, -i

το ομοίωμα, το άγαλμα

marmor, -oris

το μάρμαρο

vilis, -is, -e

ευτελής, φτηνός

materia, -ae

το υλικό

integer / debilis

υγιής / ανάπηρος

memorabilis, -is, -e

αξιομνημόνευτος

Υπόθεση ανοιχτή

si + οριστική κάθε χρόνου

Υπόθεση αντίθετη

si + υποτ. παρατατικού ή υπερσυντελίκου

Υπόθεση δυνατή ή πιθανή

si + υποτακτική ενεστώτα