απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Μάθημα XXXVIII

Η μοίρα της Καικιλίας

Η Καικιλία, γυναίκα του Μετέλλου, πηγαίνει νύχτα σε μικρό ιερό για να πάρει γαμήλιο οιωνό για την ανιψιά της· μια τυχαία φράση της γίνεται η ίδια ο οιωνός. Γραμματική: οι χρονικές προτάσεις.

Γ΄ Λυκείου · Λατινικά · Μάθημα XXXVIII · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Η Καικιλία, σύμφωνα με το αρχαίο έθιμο, αναζητά γαμήλιο οιωνό για την κόρη της αδελφής της.
  2. Κάθεται τη νύχτα πολλή ώρα μαζί με την κοπέλα σε ένα μικρό ιερό, περιμένοντας να ακουστεί μια φωνή σχετική με τον σκοπό τους.
  3. Η κοπέλα κουράζεται από την ορθοστασία και παρακαλεί τη θεία της να της παραχωρήσει για λίγο τη θέση της.
  4. Η Καικιλία απαντά ότι της παραχωρεί πρόθυμα τη θέση της, και τα γεγονότα επιβεβαιώνουν τη φράση.
  5. Η Καικιλία πεθαίνει, ο Μέτελλος, που την αγαπούσε όσο ζούσε, παντρεύεται την ανιψιά της.
  6. Χρονικές με οριστική όταν δηλώνουν μόνο χρόνο, με υποτακτική όταν προστίθεται προσδοκία ή άλλη σχέση.
  7. Σύγχρονο: dum, quoad, quamdiu (όσο)· dum με οριστική ενεστώτα (ενώ). Προτερόχρονο: postquam, ubi, ut, simulac, cum primum.
  8. Υστερόχρονο: antequam, priusquam (πριν), dum, donec, quoad (μέχρι), με οριστική ή υποτακτική προσδοκίας.

Πρόσωπα

Καικιλία
γυναίκα του Μετέλλου, αναζητά οιωνό για την ανιψιά της
Μέτελλος
ο άντρας της, που αργότερα παντρεύεται την ανιψιά
η ανιψιά (filia sororis)
κοπέλα σε ηλικία γάμου, κόρη της αδελφής της Καικιλίας

Όροι

mos, moris
το έθιμο· more prisco κατά το αρχαίο έθιμο
omen, -inis
ο οιωνός
nuptialis, -is, -e
γαμήλιος
soror, -oris
η αδελφή
sacellum, -i
το μικρό ιερό
expecto, 1
περιμένω
mora, -ae
η καθυστέρηση, η χρονοτριβή
matertera, -ae
η θεία (αδελφή της μητέρας)
cedo, cessi, cessum, -ere
παραχωρώ
sedes, -is
το κάθισμα
in matrimonium duco
παντρεύομαι (για άντρα)
dum + οριστ. ενεστώτα
ενώ (συνεχιζόμενη πράξη)
postquam, ubi, ut, simulac
αφού, όταν, μόλις (προτερόχρονο)
antequam, priusquam
πριν (υστερόχρονο)

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Ασκήσεις με λύσεις

Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.

Συχνές απορίες

Πώς έγινε η ίδια η Καικιλία ο οιωνός;

Η ανιψιά της, κουρασμένη από την πολύωρη ορθοστασία, της ζήτησε να της παραχωρήσει για λίγο τη θέση της, κι εκείνη είπε ότι της παραχωρεί πρόθυμα το κάθισμά της. Λίγο αργότερα η Καικιλία πέθανε και ο Μέτελλος παντρεύτηκε την κοπέλα, που πήρε έτσι τη θέση της.

Ποιες είναι οι χρήσεις του dum;

Με οριστική ενεστώτα σημαίνει «ενώ», για συνεχιζόμενη πράξη μέσα στην οποία συμβαίνει άλλη, όποιος κι αν είναι ο χρόνος της κύριας (dum omen petit). Με οριστική σημαίνει και «όσο» (dum vixit). Ως «μέχρι να» παίρνει υποτακτική, όταν υπάρχει προσδοκία (expectabat dum vox audiretur).

Ποιοι σύνδεσμοι εισάγουν χρονικές για το προτερόχρονο;

Postquam (αφού), ubi, ut (όταν, μόλις), simulac και cum primum (μόλις), συνήθως με οριστική παρακειμένου ή υπερσυντελίκου για το παρελθόν.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Είσαι εκπαιδευτικός; Ανάρτησέ το στο Google Classroom ↗

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.