απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Μάθημα XXXVI

Μια απόπειρα δωροδοκίας

Οι πρέσβεις των Σαμνιτών βρίσκουν τον Μάνιο Κούριο Δεντάτο να τρώει από ξύλινο πιάτο δίπλα στη φωτιά και του προσφέρουν χρυσάφι· εκείνος το αρνείται περήφανα. Γραμματική: οι τελικές προτάσεις και οι άλλοι τρόποι να δηλωθεί ο σκοπός.

Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥΛΑΤΙΝΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑ XXXVI15 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

  1. Ο Κούριος ζούσε πολύ λιτά, για να μπορεί ευκολότερα να περιφρονεί τα πλούτη.
  2. Όταν ήρθαν οι πρέσβεις των Σαμνιτών, τους υποδέχτηκε καθισμένος σε σκαμνί δίπλα στη φωτιά, τρώγοντας από ξύλινο πιάτο.
  3. Εκείνος περιφρόνησε τα πλούτη των Σαμνιτών κι εκείνοι θαύμασαν τη φτώχεια του.
  4. Του έφεραν πολύ χρυσάφι από το δημόσιο ταμείο τους για να το χρησιμοποιήσει· εκείνος γέλασε και τους αποκάλεσε περιττή, για να μην πει ανόητη, πρεσβεία.
  5. Τους είπε ότι προτιμά να κυβερνά τους πλούσιους παρά να πλουτίσει, και ότι δεν νικιέται στη μάχη ούτε δωροδοκείται.
  6. Τελικές προτάσεις: ut / ne + υποτακτική ενεστώτα (μετά από αρκτικό) ή παρατατικού (μετά από ιστορικό).
  7. Quo + συγκριτικός για τελική πρόταση· παρενθετική τελική ne dicam· φράσεις όπως eo consilio ut προαναγγέλλουν τελική.
  8. Σκοπός και με γερουνδιακό μετά από ρήματα «δίνω, παρέχω» (se spectandum praebuit), γερούνδιο, δοτική σκοπού, σουπίνο.

Πρόσωπα

Μάνιος Κούριος Δεντάτος
ολιγαρκής και αδιάφθορος Ρωμαίος στρατηγός
Σαμνίτες
λαός της κεντρικής Ιταλίας, αντίπαλοι της Ρώμης
πρέσβεις των Σαμνιτών
προσπαθούν να τον δωροδοκήσουν με χρυσάφι

Όροι

frugalitas, -atis
η ολιγάρκεια
utor, usus sum, uti + αφαιρ.
χρησιμοποιώ (αποθετικό)
divitiae, -arum
τα πλούτη
contemno, -tempsi, -temptum, -ere
περιφρονώ
focus, -i
η εστία, η φωτιά
praebeo, -bui, -bitum, -ere
παρέχω, προσφέρω
paupertas, -atis
η φτώχεια
malo, malui, malle
προτιμώ
locuples, -pletis
πλούσιος
acies, -ei
η παράταξη, η μάχη
corrumpo, -rupi, -ruptum, -ere
διαφθείρω
Τελική πρόταση
ut / ne + υποτακτική ενεστώτα ή παρατατικού
quo + συγκριτικός
τελικό: για να (πιο)
Γερουνδιακό του σκοπού
μετά από «δίνω»: se spectandum praebuit

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι απαντά ο Κούριος στους Σαμνίτες;

Γελώντας, τους λέει να πουν στους Σαμνίτες ότι ο Μάνιος Κούριος προτιμά να κυβερνά πλούσιους παρά να γίνει ο ίδιος πλούσιος, και να θυμούνται ότι δεν μπορεί ούτε να νικηθεί στη μάχη ούτε να διαφθαρεί με χρήματα.

Πώς εκφέρονται οι τελικές προτάσεις;

Με ut αν είναι καταφατικές και ne αν είναι αρνητικές, πάντα με υποτακτική. Έχουν μόνο υποτακτική ενεστώτα μετά από αρκτικό χρόνο και υποτακτική παρατατικού μετά από ιστορικό. Με quo εισάγονται όταν ακολουθεί συγκριτικός (quo facilius ... posset).

Τι σημαίνει se spectandum praebuit;

Μετά από ρήματα που σημαίνουν «δίνω, παρέχω», το γερουνδιακό δηλώνει σκοπό: «παρουσιάστηκε για να τον δουν». Ο σκοπός δηλώνεται επίσης με γερούνδιο, δοτική του σκοπού, σουπίνο σε -um και εμπρόθετο ουσιαστικό.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.