Από την παρηγορητική επιστολή του Σενέκα προς τη μητέρα του Ελβία: η φτώχεια δεν βλάπτει τον σοφό, και μεγάλοι άνδρες της Ρώμης έζησαν και πέθαναν φτωχοί. Γραμματική: οι αιτιολογικές προτάσεις.
Γ΄ Λυκείου · Λατινικά · Μάθημα XXXV · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Ο Σενέκας γράφει από την εξορία στη μητέρα του ότι οι ταλαιπωρίες δεν αγγίζουν τον σοφό και φέρνει παραδείγματα φτώχειας.
Λέγεται ότι ο Όμηρος είχε έναν δούλο, ο Πλάτων τρεις και ο Ζήνων κανέναν, κι όμως κανείς δεν τους λυπάται.
Ο Μενήνιος Αγρίππας, που συμφιλίωσε πατρικίους και πληβείους, κηδεύτηκε με έρανο.
Ο Ατίλιος Ρήγουλος έγραψε από την Αφρική ότι ο μισθωτός του έφυγε και ο αγρός του εγκαταλείφθηκε· η Σύγκλητος αποφάσισε να τον φροντίσει το κράτος.
Οι κόρες του Σκιπίωνα πήραν προίκα από το δημόσιο ταμείο, γιατί ο πατέρας τους δεν τους άφησε τίποτα· ο ρωμαϊκός λαός πήρε τη θέση του πεθερού.
Αιτιολογικές με quod, quia, quoniam: οριστική για αντικειμενική αιτία, υποτακτική για υποκειμενική.
Αιτιολογικός cum: πάντα υποτακτική, με ακολουθία των χρόνων (cum ... exigeret).
Propterea quod και παρόμοιες φράσεις δείχνουν ότι το quod είναι αιτιολογικό και όχι αναφορικό.
Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.
Συχνές απορίες
Ποια παραδείγματα φτώχειας φέρνει ο Σενέκας;
Ο Όμηρος είχε έναν δούλο, ο Πλάτων τρεις, ο Ζήνων κανέναν. Ο Μενήνιος Αγρίππας κηδεύτηκε με έρανο. Όταν ο Ρήγουλος πολεμούσε στην Αφρική, το κράτος ανέλαβε τον αγρό του. Οι κόρες του Σκιπίωνα πήραν προίκα από το δημόσιο ταμείο.
Πότε η αιτιολογική πρόταση έχει οριστική και πότε υποτακτική;
Με quod, quia, quoniam έχουμε οριστική όταν η αιτία είναι αντικειμενικά αποδεκτή, και υποτακτική όταν είναι υποκειμενική, δηλαδή η γνώμη του υποκειμένου της κύριας ή μια υποτιθέμενη αιτία (quod iuvenes corrumperet, «γιατί τάχα διέφθειρε τους νέους»).
Με ποια έγκλιση εκφέρεται ο αιτιολογικός cum;
Πάντα με υποτακτική, γιατί η αιτιολογία προκύπτει από λογική διεργασία· τηρείται η ακολουθία των χρόνων. Μόρια όπως το praesertim βοηθούν να τον ξεχωρίσουμε από τον ιστορικό cum.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.