Από τον λόγο του Κικέρωνα Pro Marcello: μετά τον εμφύλιο, ο Καίσαρας μόνος του πρέπει να αποκαταστήσει δικαιοσύνη, πίστη και ήθη και να γιατρέψει τις πληγές του πολέμου. Γραμματική: το γερουνδιακό και η παθητική περιφραστική συζυγία.
Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥΛΑΤΙΝΙΚΑΜΑΘΗΜΑ XXXIII15 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
Τι έγινε
Ο Κικέρων λέει στον Καίσαρα ότι αυτός μόνος πρέπει να ξαναστήσει όσα ανέτρεψε η ορμή του αναπόφευκτου πολέμου.
Πρέπει να οργανωθούν τα δικαστήρια, να αποκατασταθεί η πίστη, να περιοριστούν τα πάθη, να αυξηθεί ο πληθυσμός και να δεθούν με αυστηρούς νόμους όσα διαλύθηκαν.
Στον εμφύλιο η πολιτεία έχασε πολλά από το κύρος και τα στηρίγματα της σταθερότητάς της.
Και οι δύο αρχηγοί έκαναν ως οπλισμένοι πολλά που οι ίδιοι στην ειρήνη θα εμπόδιζαν.
Γι' αυτό πρέπει να βοηθηθεί η πολιτεία και ο Καίσαρας να γιατρέψει τις πληγές του πολέμου, που κανείς άλλος δεν μπορεί.
Γερουνδιακό: ρηματικό επίθετο με παθητική σημασία σε -ndus, -nda, -ndum, όπως τα ελληνικά σε -τέος.
Με το sum σχηματίζει την παθητική περιφραστική συζυγία («πρέπει να»), προσωπική ή απρόσωπη, σε όλους τους χρόνους και εγκλίσεις.
Ποιητικό αίτιο σε δοτική· το sum συχνά παραλείπεται (revocanda fides).
Πρόσωπα
Κικέρων
εκφωνεί τον λόγο Pro Marcello
Ιούλιος Καίσαρας
ο νικητής του εμφυλίου, που καλείται να ανασυγκροτήσει το κράτος
Μάρκελλος (M. Claudius Marcellus)
αντίπαλος του Καίσαρα που του επιτράπηκε να επιστρέψει
Πομπήιος
ο άλλος αρχηγός του εμφυλίου, ηττημένος στα Φάρσαλα
Να ξαναστήσει ό,τι γκρέμισε ο πόλεμος: να λειτουργήσουν τα δικαστήρια, να αποκατασταθεί η πίστη, να χαλιναγωγηθούν τα πάθη, να αυξηθεί ο πληθυσμός και να στερεωθούν με αυστηρούς νόμους όσα διαλύθηκαν. Μόνο αυτός μπορεί να γιατρέψει τις πληγές του πολέμου.
Πότε το γερουνδιακό έχει προσωπική και πότε απρόσωπη σύνταξη;
Προσωπική, όταν το ρήμα είναι μεταβατικό με αιτιατική· τότε το γερουνδιακό συμφωνεί με το υποκείμενο (omnia sunt excitanda). Απρόσωπη, όταν το ρήμα είναι αμετάβατο ή παίρνει άλλη πτώση· τότε μπαίνει σε ονομαστική ενικού ουδετέρου (subveniendum est reipublicae).
Σε ποια πτώση μπαίνει το ποιητικό αίτιο του γερουνδιακού;
Σε δοτική, όπως με τα ρηματικά επίθετα σε -τέος των αρχαίων ελληνικών: omnia tibi sananda sunt, «όλα πρέπει να θεραπευτούν από σένα».
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.