5.2
Ο Παρευξείνιος Ελληνισμός κατά τη Βυζαντινή περίοδο
Από τη διάδοση του χριστιανισμού ως το κράτος των Μεγάλων Κομνηνών: η Τραπεζούντα γίνεται κέντρο εμπορίου, πίστης και γνώσης.
Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑ
ΕΝΟΤΗΤΑ 520 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Άνοιγμα βιβλίου
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Από την ίδρυση της Κωνσταντινούπολης έως το 1461
Γιατί
- Ο ελληνισμός και ο χριστιανισμός διαμορφώνουν τη διοίκηση και την ελληνοβυζαντινή αυτοκρατορία.
- Η Τραπεζούντα γίνεται κέντρο εφοδιασμού των βυζαντινών στρατευμάτων στους πολέμους της Ανατολής.
- Οι αυτοκράτορες δίνουν προνόμια στους θεματάρχες του Πόντου για να ενισχύσουν τα ανατολικά σύνορα.
Τι έγινε
- Ο Πόντος χωρίζεται σε Ελενόποντο, Πολεμωνιακό Πόντο και Κολώνεια.
- Οι διωγμοί Διοκλητιανού, Γαλέριου και Μαξιμίνου όχι μόνο δεν ανακόπτουν αλλά εντείνουν τη διάδοση του χριστιανισμού.
- Στα χρόνια του Μ. Κωνσταντίνου ιδρύεται η Επισκοπή Τραπεζούντας, που γίνεται αργότερα μητρόπολη με δεκαπέντε επισκοπές.
- Τον 10ο αιώνα η Τραπεζούντα γίνεται σπουδαίος εμπορικός σταθμός.
- Μετά την ήττα του Μαντζικέρτ οι Σελτζούκοι κατακλύζουν τη Μ. Ασία και το Βυζάντιο καταργεί τα προνόμια των ακριτών.
- Το κράτος των Μεγάλων Κομνηνών ανακόπτει την τουρκική επέκταση προς τη Δύση.
- Τον 14ο αιώνα η Τραπεζούντα γίνεται κέντρο μελέτης της αστρονομίας και των μαθηματικών.
Τι άλλαξε
- Οι Μεγαλοκομνηνοί προστατεύουν τον ποντιακό ελληνισμό επί 257 χρόνια.
- Μετά την άλωση του 1461 λόγιοι όπως ο Βησσαρίων μεταλαμπαδεύουν την ελληνική παιδεία στην Ευρώπη.
- Ο κύκλος των ακριτικών τραγουδιών καλλιεργείται στον Πόντο και την Καππαδοκία όσο πουθενά αλλού.
Πρόσωπα
- Ευγένιος
- Μάρτυρας από την Τραπεζούντα, τιμημένος ως πολιούχος της πόλης.
- Διγενής Ακρίτας
- Ήρωας της λαϊκής μούσας που συμβολίζει τον αγώνα του ελληνισμού για την ελευθερία.
- Ρωμανός
- Αυτοκράτορας που ηττήθηκε από τους Σελτζούκους στο Μαντζικέρτ.
- Αλέξιος
- Ιδρυτής του κράτους των Μεγάλων Κομνηνών της Τραπεζούντας.
- Θεόδωρος Πρόδρομος
- Βυζαντινός ποιητής, ο Φτωχοπρόδρομος, που δίδαξε στη Σχολή της Τραπεζούντας.
- Βησσαρίων
- Λόγιος που κατέφυγε στην Ευρώπη μετά την Άλωση της Τραπεζούντας και έγινε Καρδινάλιος.
Όροι
- Ελενόποντος
- Το δυτικό τμήμα του Πόντου, ονομασμένο προς τιμή της μητέρας του Μ. Κωνσταντίνου.
- Πολεμωνιακός Πόντος
- Το ανατολικό τμήμα του Πόντου, ονομασμένο από τον διοικητή Πολέμωνα.
- ακρίτες
- Οι φύλακες των ανατολικών συνόρων του Βυζαντίου όσο ίσχυε το προνομιακό καθεστώς.
- στρατιωτόπια
- Η παραχώρηση γεωργικών κλήρων στους στρατιώτες.
ΠΑΙΞΕ ΤΟΚρεμάλα · Ζευγάρια · Χρονογραμμή με την ύλη αυτού του μαθήματος.
Συχνές απορίες
Ποιοι διέδωσαν τον χριστιανισμό στον Πόντο;
Οι απόστολοι Ανδρέας και Πέτρος, με πρώτο ιεραποστολικό σταθμό την Αμισό.
Γιατί εξασθένησαν τα ανατολικά σύνορα μετά τον 11ο αιώνα;
Το Βυζάντιο κατάργησε τα στρατιωτόπια, τη φορολογική απαλλαγή και τα άλλα προνόμια, και οι ακρίτες δεν είχαν πια λόγους να πολεμούν.
Ποιος ίδρυσε το κράτος της Τραπεζούντας;
Ο Αλέξιος, απόγονος των Κομνηνών, μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους το 1204.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.