Η σύγκρουση Βενιζέλου και Κωνσταντίνου για το αν η Ελλάδα θα μείνει ουδέτερη ή θα πάει με την Αντάντ, πώς έγινε Εθνικός Διχασμός με δύο κυβερνήσεις, και πώς η χώρα μπήκε τελικά στον πόλεμο το 1917.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Γιατί
Διαφορετική εκτίμηση για το ποιος θα νικήσει και ποιο είναι το εθνικό συμφέρον
Η άρνηση του βασιλιά να αφήσει τον εκλεγμένο πρωθυπουργό να εφαρμόσει την πολιτική του
Ο φόβος για τους Έλληνες της Μακεδονίας μετά την κατάληψη του Ρούπελ
Η πίεση και η επέμβαση της Αγγλίας και της Γαλλίας στα εσωτερικά της χώρας
Τι έγινε
Η Συνθήκη του Βουκουρεστίου άφησε ανοιχτά τα ελληνοαλβανικά σύνορα και τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Με το Πρωτόκολλο της Φλωρεντίας (Δεκέμβριος 1913) η Χιμάρα, το Αργυρόκαστρο και η Κορυτσά, με ελληνική πλειονότητα, δόθηκαν στην Αλβανία.
Το 1914 ο Βενιζέλος ήθελε η χώρα να περιμένει έτοιμη προτάσεις της Αντάντ, ενώ βασιλιάς, Στρέιτ και Επιτελείο ζητούσαν διαρκή ουδετερότητα. Ο Κωνσταντίνος δεν δέχτηκε την πρώτη παραίτηση του Βενιζέλου (Αύγουστος 1914).
Τον Φεβρουάριο του 1915 η Αγγλία ζήτησε ελληνική συμμετοχή στην επιχείρηση των Στενών με αντάλλαγμα εδάφη στη Μικρά Ασία. Ο Βενιζέλος συμφώνησε, ο βασιλιάς αρνήθηκε και ο πρωθυπουργός παραιτήθηκε· εκεί αρχίζει ο Εθνικός Διχασμός.
Ο Βενιζέλος κέρδισε ξανά τις εκλογές του Μαΐου 1915, αλλά ο βασιλιάς τον ανάγκασε σε νέα παραίτηση, πράξη που το βιβλίο χαρακτηρίζει συνταγματική εκτροπή. Οι Φιλελεύθεροι απείχαν από τις εκλογές του Δεκεμβρίου 1915 και ως το 1917 κυβερνούσαν ο βασιλιάς και οι σύμβουλοί του.
Τον Μάιο του 1916 οι Βούλγαροι πήραν το οχυρό Ρούπελ και αργότερα μεγάλο μέρος της Ανατολικής Μακεδονίας, διώκοντας τους Έλληνες. Αγγλία και Γαλλία απέκλεισαν τις ακτές και απαίτησαν αποστράτευση, νέα κυβέρνηση και εκλογές.
Στις 16/29 Αυγούστου 1916 ξέσπασε στη Θεσσαλονίκη το κίνημα της Εθνικής Άμυνας με στήριξη του στρατηγού Σαράιγ· ο Βενιζέλος δίστασε αρχικά αλλά τελικά ανέλαβε την ηγεσία του.
Μετά τα Νοεμβριανά (1916), η Γαλλία με τη συναίνεση Αγγλίας και Ιταλίας επέδωσε τελεσίγραφο (29 Μαΐου/11 Ιουνίου 1917). Ο Κωνσταντίνος έφυγε χωρίς να παραιτηθεί και βασιλιάς έγινε ο γιος του Αλέξανδρος.
Η νέα κυβέρνηση Βενιζέλου κήρυξε τον πόλεμο στη Γερμανία και στους συμμάχους της. Ο ανασυγκροτημένος στρατός διακρίθηκε στο μακεδονικό μέτωπο και εξασφάλισε στην Ελλάδα θέση στις διαπραγματεύσεις των νικητών.
Πρόσωπα
Ελευθέριος Βενιζέλος
πρωθυπουργός, υπέρ της εισόδου με την Αντάντ
Κωνσταντίνος
βασιλιάς, υπέρ της ουδετερότητας, εκθρονίστηκε 1917
Σε τι διαφωνούσαν ο Βενιζέλος και ο Κωνσταντίνος το 1914-1915;
Ο Βενιζέλος πίστευε ότι θα νικούσαν η Αγγλία και η Γαλλία, με τις οποίες η Ελλάδα μοιραζόταν και τις φιλελεύθερες αρχές, και ήθελε να βγει η χώρα στο πλευρό τους. Ο βασιλιάς, ο υπουργός Εξωτερικών Στρέιτ και το Γενικό Επιτελείο ζητούσαν ουδετερότητα, γιατί η χώρα είχε μόλις βγει από τους Βαλκανικούς Πολέμους.
Τι ονομάζουμε Εθνικό Διχασμό;
Τη βαθιά ρήξη ανάμεσα σε βενιζελικούς και βασιλικούς που άνοιξε με την παραίτηση του Βενιζέλου τον Φεβρουάριο του 1915 και χώρισε το έθνος για πάνω από είκοσι χρόνια. Το 1916 υπήρχαν ουσιαστικά δύο κράτη: η «Παλαιά Ελλάδα» των βασιλικών με κέντρο την Αθήνα και οι «Νέες Χώρες» των βενιζελικών με κέντρο τη Θεσσαλονίκη.
Τι ήταν τα Νοεμβριανά του 1916;
Αιματηρές συγκρούσεις στην Αθήνα ανάμεσα σε μονάδες πιστές στην κυβέρνηση και γαλλικά αγήματα που είχαν αποβιβαστεί για να πάρουν όπλα και εφόδια που η κυβέρνηση είχε δεχτεί να παραδώσει. Ακολούθησαν διώξεις βενιζελικών από τους Επίστρατους, και η Γαλλία σκλήρυνε τη στάση της ώσπου εκθρόνισε τον Κωνσταντίνο.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.