Με πρότυπο το ελληνικό κίνημα, Σέρβοι, Βούλγαροι, Ρουμάνοι, Αλβανοί και τέλος οι ίδιοι οι Τούρκοι αναπτύσσουν τα δικά τους εθνικά κινήματα. Οι διεκδικήσεις τους συγκρούονται, με πιο σκληρό πεδίο τη Μακεδονία (1904-1908).
Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣΕΝΟΤΗΤΑ Β΄ 415 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Εθνικές ιστοριογραφίες και ξένοι παρατηρητές έφτιαξαν στερεότυπα για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη ως τόπο αστάθειας· στην πράξη η Δυτική και Κεντρική Ευρώπη γνώρισαν εξίσου βίαιες συγκρούσεις και εθνοκαθάρσεις.
Το ελληνικό κίνημα έγινε πρότυπο: οι γειτονικοί λαοί αναζήτησαν καταβολές, διαμόρφωσαν το παρελθόν τους και όρισαν τους «άλλους» και τους αντιπάλους τους.
Οι Σέρβοι ξεσηκώθηκαν το 1804 κατά των Οθωμανών και έγιναν ανεξάρτητοι το 1878· μετά στράφηκαν κατά της Αυστρίας για τους Νοτιοσλάβους της, ρήξη που οδήγησε στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο το 1914.
Οι Βούλγαροι, με τη στήριξη των Ρώσων Πανσλαβιστών, πέτυχαν την Εξαρχία (1870) και ήρθαν σε ρήξη με το Πατριαρχείο και τους Έλληνες για τη Μακεδονία και τη Θράκη. Η «Μεγάλη Βουλγαρία» του Αγίου Στεφάνου (1878) ψαλιδίστηκε στο Βερολίνο.
Στη Μακεδονία ο ανταγωνισμός για εκκλησίες και σχολεία έγινε ένοπλος: ο Μακεδονικός Αγώνας (1904-1908) με ντόπιους και εθελοντές από όλη την Ελλάδα, με ήρωες τον Παύλο Μελά και τον καπετάν Κώτα και, στη βουλγαρική πλευρά, τον Ντέλτσεφ και τον Σαντάνσκι.
Οι Ρουμάνοι των δύο Παρίστριων Ηγεμονιών, με γαλλική στήριξη μετά τον Κριμαϊκό Πόλεμο, ενώθηκαν το 1861 σε κράτος με το όνομα Ρουμανία, ανεξάρτητο από το 1878.
Οι Αλβανοί, εξισλαμισμένοι κυρίως τον 17ο αιώνα, απέκτησαν εθνικό κίνημα τελευταίοι, με μήτρα την Ιταλία· το κράτος τους προέκυψε το 1913.
Το τουρκικό εθνικό κίνημα, το Κίνημα των Νεοτούρκων του 1908, υποσχέθηκε ισονομία και ισοπολιτεία, αλλά στόχευε στον εκτουρκισμό, που έγινε εθνοκάθαρση κατά των χριστιανών στους Βαλκανικούς και στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Γιατί το βιβλίο θεωρεί άδικα τα στερεότυπα για τα Βαλκάνια;
Η λέξη «Βαλκάνια», αρχικά όνομα της οροσειράς του Αίμου, κατέληξε να σημαίνει αστάθεια και συγκρούσεις. Όμως θρησκευτικές και εθνικές συγκρούσεις, ακόμη και βίαιες εθνοκαθάρσεις, βάρυναν τη Δύση και την Κεντρική Ευρώπη τουλάχιστον όσο τα Βαλκάνια, και οι βαλκανικοί λαοί διαφέρουν μεταξύ τους όσο και από τους υπόλοιπους Ευρωπαίους.
Τι ήταν η Εξαρχία και η «Μεγάλη Βουλγαρία»;
Η Εξαρχία ήταν η χωριστή βουλγαρική Εκκλησία που αναγνώρισε ο σουλτάνος το 1870, με ρωσική στήριξη, αποσπώντας τη από το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Η «Μεγάλη Βουλγαρία» της Συνθήκης του Αγίου Στεφάνου (1878) περιλάμβανε σχεδόν όλη τη Μακεδονία και τη Θράκη, αλλά περιορίστηκε από το Συνέδριο του Βερολίνου την ίδια χρονιά.
Τι ήταν ο Μακεδονικός Αγώνας;
Ένας σκληρός ανταρτοπόλεμος (1904-1908) Ελλήνων και Βουλγάρων για το ποιος θα ελέγχει εκκλησίες και σχολεία στη Μακεδονία, που ήταν ακόμη οθωμανική. Ήρωές του από την ελληνική πλευρά ήταν ο Παύλος Μελάς και ο καπετάν Κώτας. Τον διέκοψαν το Κίνημα των Νεοτούρκων (1908) και ο Α΄ Βαλκανικός Πόλεμος (1912).
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.