Μισό αιώνα μετά την ίδρυσή του, το ελληνικό κράτος παραμένει αγροτικό και απορροφημένο από τα «αλύτρωτα». Ο Χαρίλαος Τρικούπης στη δεκαετία του 1880 και ο Ελευθέριος Βενιζέλος μετά το Κίνημα στο Γουδή (1909) επιχειρούν να το εκσυγχρονίσουν.
Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣΕΝΟΤΗΤΑ Β΄ 315 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Ως το 1880 η Ελλάδα είχε προσαρτήσει μόνο τα Επτάνησα (1863) και τη Θεσσαλία (1881, μετά το Συνέδριο του Βερολίνου)· Ήπειρος, Μακεδονία, Θράκη, Κρήτη και νησιά του Αιγαίου έμεναν αλύτρωτα. Η οικονομία ήταν αγροτική και μόνο το εμπόριο άνθιζε, χάρη στη Διασπορά.
Εμπόδια: κακές σχέσεις με Δυνάμεις και γείτονες, πολιτική αστάθεια, ληστεία στην ύπαιθρο, χαμηλή πίστη. Εκσυγχρονισμός σήμαινε τακτικό στρατό και στόλο, δρόμους, σιδηρόδρομους, τηλέγραφο, νέες καλλιέργειες, ασφάλεια και πιστωτικό σύστημα.
Οι αλυτρωτιστές, η πιο δυναμική πολιτική μερίδα, πίστευαν ότι ανάπτυξη χωρίς νέα εδάφη δεν γίνεται· οι εκσυγχρονιστές απαντούσαν ότι ο αλυτρωτισμός είναι ακριβός και αδιέξοδος.
Στη δεκαετία του 1880 ο Τρικούπης περιόρισε την εξουσία του τοπικού βουλευτή, εξυγίανε δημόσια διοίκηση και δικαιοσύνη, αναδιοργάνωσε στρατό και στόλο με Γάλλους και Αυστριακούς ειδικούς και απαγόρευσε σχεδόν την εκλογή αξιωματικών.
Ενίσχυσε την παιδεία και τη βιομηχανία και επέκτεινε το σιδηροδρομικό και οδικό δίκτυο με παροικιακό κεφάλαιο και ξένα δάνεια. Το χρέος οδήγησε στην πτώχευση του Δεκεμβρίου 1893· ο Τρικούπης παραιτήθηκε και πέθανε στη Γαλλία.
Η ήττα του 1897 έφερε τη Διεθνή Οικονομική Επιτροπή και έκλεισε την αξιοπιστία του κράτους. Το 1909 ο Στρατιωτικός Σύνδεσμος έκανε το Κίνημα στο Γουδή και κάλεσε από την Κρήτη τον Ελευθέριο Βενιζέλο.
Ο Βενιζέλος έκανε το Σύνταγμα του 1911 και τις μεταρρυθμίσεις του 1911-1912, με τις οποίες η χώρα μπήκε πιο έτοιμη στην εποχή των Βαλκανικών Πολέμων.
Γιατί καθυστέρησε ο εκσυγχρονισμός της Ελλάδας τον 19ο αιώνα;
Το βιβλίο δίνει τέσσερις λόγους: τεταμένες σχέσεις με τις Μεγάλες Δυνάμεις και τους γείτονες, πολιτική αστάθεια, ανασφάλεια στην ύπαιθρο και χαμηλή διεθνή πίστη. Επιπλέον οι πόροι ήταν λίγοι και η απελευθέρωση των αλύτρωτων περιοχών επισκίαζε κάθε άλλη προτεραιότητα.
Τι έκανε ο Χαρίλαος Τρικούπης;
Μεγάλωσε τις εκλογικές περιφέρειες σε νομαρχιακές και μείωσε στο μισό τους βουλευτές, έβαλε αυστηρά κριτήρια στις προσλήψεις δημοσίων υπαλλήλων, αναδιοργάνωσε στρατό, στόλο και Σώματα Ασφαλείας, ίδρυσε σχολεία και τεχνικές σχολές και έφτιαξε σιδηρόδρομους και δρόμους με εξωτερικά δάνεια. Το χρέος όμως οδήγησε στην πτώχευση του 1893.
Ποιες αλλαγές έφερε το Σύνταγμα του 1911;
Ο Βενιζέλος αναθεώρησε τόσο βαθιά το Σύνταγμα του 1864 ώστε θεωρείται νέο: απαρτία Βουλής το ένα τρίτο, απαγόρευση εκλογής εν ενεργεία αξιωματικών, απαλλοτρίωση για δημόσιο συμφέρον (για τα μεγάλα κτήματα), μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων. Κάλεσε και ξένες αποστολές για στρατό και στόλο.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.