Η εισαγωγή στην πειθώ: πώς η οπτική γωνία του πομπού χρωματίζει κάθε κείμενο, οι τρεις τρόποι πειθούς κατά τον Αριστοτέλη και τα δύο μέσα της επίκλησης στη λογική, τα επιχειρήματα και τα τεκμήρια.
Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥΕΚΦΡΑΣΗ-ΕΚΘΕΣΗΕΝΟΤΗΤΑ Α115 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
Τι έγινε
Σε κάθε επικοινωνία (πληροφόρηση, ερμηνεία, ανάλυση έννοιας, υποστήριξη άποψης) μπαίνει η οπτική γωνία του πομπού· άλλοτε φαίνεται αχνά, άλλοτε λέγεται καθαρά.
Ο κριτικός αναγνώστης ξεχωρίζει πρώτα τον σκοπό του πομπού. Όταν ο σκοπός είναι να πείσει, ελέγχει τη συλλογιστική του πορεία, την ισχύ των επιχειρημάτων και την αξιοπιστία των τεκμηρίων.
Τρεις τρόποι πειθούς: επίκληση στη λογική, πρόκληση συναισθημάτων στον δέκτη, επίκληση στην αυθεντία ή στο ήθος του ομιλητή.
Η επίκληση στη λογική στοχεύει να αποδείξει μια θέση και χρησιμοποιεί επιχειρήματα και τεκμήρια.
Επιχείρημα: προκείμενες προτάσεις που δικαιολογούν ένα συμπέρασμα που βγαίνει λογικά από αυτές. Η διαδικασία που το χτίζει λέγεται συλλογισμός.
Τεκμήρια: παραδείγματα, γεγονότα, γενικά παραδεκτές αλήθειες, αυθεντίες, στατιστικά. Είναι το υλικό που κάνει ένα επιχείρημα πειστικό.
Για την έκθεση: κάθε παράγραφος-επιχείρημα έχει θέση, αιτιολόγηση και τουλάχιστον ένα τεκμήριο· για την κατανόηση κειμένου, εντοπίζεις θέση, επιχειρήματα, τεκμήρια και συμπέρασμα.
Πρόσωπα
Αριστοτέλης
ορίζει στη «Ρητορική» τους βασικούς τρόπους πειθούς
Κατά τον Αριστοτέλη είναι τρεις: η επίκληση στη λογική (με επιχειρήματα και τεκμήρια), η επίκληση στο συναίσθημα του δέκτη και η επίκληση στο ήθος του πομπού ή σε μια αυθεντία, για να φανεί αξιόπιστος.
Ποια η διαφορά επιχειρήματος και τεκμηρίου;
Το επιχείρημα είναι λογική πορεία: προκείμενες που οδηγούν σε συμπέρασμα. Το τεκμήριο είναι συγκεκριμένο στοιχείο από την εμπειρία (παράδειγμα, γεγονός, στατιστική, γνώμη ειδικού) που στηρίζει τη θέση. Στο γραπτό συνήθως τα συνδυάζεις: λες τον λόγο και τον δένεις με ένα στοιχείο.
Πώς βρίσκω τον τρόπο πειθούς σε ένα κείμενο των εξετάσεων;
Ρωτάς τι κάνει ο συγγραφέας για να σε κερδίσει: αν αποδεικνύει με λόγους και στοιχεία, απευθύνεται στη λογική· αν σε συγκινεί ή σε φοβίζει, στο συναίσθημα· αν προβάλλει την εμπειρία του ή ειδικούς, στο ήθος ή στην αυθεντία. Πάντα δείχνεις και το σημείο του κειμένου που το αποδεικνύει.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.