Το πρώτο βήμα στο γράψιμο: κατανοώ και αναλύω το θέμα για να συγκεντρώσω υλικό, με έξι μεθόδους (ορισμός, διαίρεση, διευκρίνιση, σύγκριση και αντίθεση, αιτιολογική ανάλυση, ανάλυση διαδικασίας), δοκιμασμένες σε ένα θέμα για τις εφευρέσεις.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Γράφουμε για κάτι μόνο όταν το έχουμε κατανοήσει· για να το αναπτύξουμε με πληρότητα χρειάζεται υλικό, που το βρίσκουμε με την ανάλυση του θέματος.
Ορισμός: δίνουμε τη σημασία της έννοιας και ορίζουμε με τη σειρά τα στοιχεία του ορισμού· κάθε στοιχείο γίνεται ιδέα για ανάπτυξη.
Διαίρεση: χωρίζουμε την έννοια σε είδη με διάφορες βάσεις και υποδιαιρούμε όσο χρειάζεται· διαλέγουμε την πλευρά που θα αναπτύξουμε.
Διευκρίνιση: εξετάζουμε το θέμα από μια ειδική πλευρά με συγκεκριμένα παραδείγματα.
Σύγκριση και αντίθεση: βρίσκουμε ομοιότητες και διαφορές, π.χ. παλιές και σύγχρονες εφευρέσεις.
Αιτιολογική ανάλυση: εξετάζουμε αίτια και αποτελέσματα. Ανάλυση διαδικασίας: εξηγούμε πώς λειτουργεί ή πώς εξελίχθηκε κάτι.
Από κάθε ευρύ θέμα βγαίνουν πολλά επιμέρους· ο σκοπός μας καθορίζει ποιους τρόπους ανάπτυξης θα χρησιμοποιήσουμε.
Για το Θέμα Δ: υπογράμμισε τις λέξεις-κλειδιά της εκφώνησης, κάνε γρήγορα ορισμό και διαίρεση, και κράτα μόνο όσα απαντούν στο ζητούμενο.
Όροι
ανάλυση θέματος
συγκέντρωση υλικού πριν το γράψιμο
ορισμός
ακριβής σημασία μιας έννοιας
διαίρεση
χωρισμός μιας έννοιας σε είδη
διαιρετική βάση
το κριτήριο με το οποίο χωρίζουμε
διευκρίνιση
εξέταση μιας ειδικής πλευράς με παραδείγματα
σύγκριση και αντίθεση
ομοιότητες και διαφορές δύο πραγμάτων
αιτιολογική ανάλυση
αναζήτηση αιτίων και αποτελεσμάτων
ανάλυση διαδικασίας
πώς λειτουργεί ή εξελίσσεται κάτι
σκοπός κειμένου
τι θέλει να πετύχει ο γράφων
σύνθεση
οργάνωση του υλικού σε κείμενο
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Πώς βρίσκω τι να γράψω όταν πάρω ένα θέμα έκθεσης;
Αναλύεις την έννοια-κλειδί: τη ορίζεις και ορίζεις και τα στοιχεία του ορισμού, τη χωρίζεις σε είδη με διάφορα κριτήρια, δίνεις συγκεκριμένα παραδείγματα, τη συγκρίνεις με κάτι άλλο, ψάχνεις αίτια και αποτελέσματα και εξηγείς πώς λειτουργεί. Από εκεί βγαίνουν οι ιδέες για τις παραγράφους.
Τι είναι η διαίρεση μιας έννοιας;
Ο χωρισμός της σε είδη με βάση ένα κριτήριο, π.χ. τις εφευρέσεις κατά είδος, κατά κίνητρο ή κατά ωφέλεια. Κάθε είδος μπορεί να υποδιαιρεθεί ξανά. Έτσι βλέπεις όλο το εύρος του θέματος και διαλέγεις την πλευρά που ζητά η εκφώνηση.
Πώς επηρεάζει ο σκοπός τον τρόπο ανάπτυξης;
Ο σκοπός που θέτεις (π.χ. να δείξεις μια διαφορά και να εξηγήσεις συνέπειες) δείχνει ποιες μέθοδοι χρειάζονται: σύγκριση, εξήγηση, αιτιολόγηση. Η ανάλυση δίνει το υλικό· η οργάνωσή του είναι επόμενο βήμα, η σύνθεση.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.