Ένθετο του κεφαλαίου 2: πώς το έδαφος και η ιονόσφαιρα επηρεάζουν τη διάδοση των ραδιοκυμάτων, και ποιες ζώνες (μακρά, μεσαία, βραχέα, VHF, UHF, μικροκύματα) χρησιμοποιούνται για ποιες επικοινωνίες.
Γ΄ Λυκείου · Φυσική · 30 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Ο Hertz πρώτος παρήγαγε ηλεκτρομαγνητικά κύματα το 1887, με βάση τη θεωρία του Maxwell. Ο Popov και ο Marconi μετέδωσαν αργότερα μηνύματα σε δεκάδες χιλιόμετρα.
Για να μη συμπίπτουν εκπομπές, διεθνείς συμφωνίες όρισαν ζώνες συχνοτήτων για ραδιόφωνο, τηλεόραση, πλοία, αεροπλάνα κ.λπ.
Δύο παράγοντες επηρεάζουν τη διάδοση: το έδαφος, που απορροφά περισσότερο τα μικρά μήκη κύματος, και η ιονόσφαιρα, αγώγιμο στρώμα από 60 ως 350 km που ανακλά τα κύματα με μήκος πάνω από ένα όριο.
Μακρά κύματα (1000 ως 2000 m): ταξιδεύουν πάνω από το έδαφος χωρίς μεγάλη εξασθένηση, αλλά απορροφώνται από τη θάλασσα. Μεσαία (100 ως 1000 m): απορροφώνται περισσότερο από το έδαφος, ανακλώνται όμως στην ιονόσφαιρα.
Βραχέα (10 ως 100 m): ανακλώνται στα ψηλά στρώματα της ιονόσφαιρας και με διαδοχικές ανακλάσεις φτάνουν πολύ μακριά· η λήψη τους είναι ασταθής επειδή η ιονόσφαιρα αλλάζει.
VHF (1 ως 10 m) και UHF (10 cm ως 1 m): περνούν την ιονόσφαιρα και απορροφώνται γρήγορα από το έδαφος, γι' αυτό η τηλεόραση θέλει οπτική επαφή με πομπό ή αναμεταδότη. Μικροκύματα: περνούν την ιονόσφαιρα και χρησιμεύουν στις δορυφορικές επικοινωνίες.
Περνούν τα χαμηλά στρώματα της ιονόσφαιρας αλλά ανακλώνται στα υψηλότερα, πάνω από 180 km. Αναπηδώντας διαδοχικά ανακλάσεις ανάμεσα στην ιονόσφαιρα και στο έδαφος μπορούν να κάνουν ακόμη και τον γύρο της Γης. Η λήψη τους είναι ασταθής γιατί η ιονόσφαιρα αλλάζει συνεχώς.
Γιατί η κεραία της τηλεόρασης πρέπει να «βλέπει» τον πομπό;
Η τηλεόραση χρησιμοποιεί VHF και UHF. Αυτά περνούν μέσα από την ιονόσφαιρα χωρίς να ανακλώνται και απορροφώνται γρήγορα από το έδαφος, οπότε χρειάζεται οπτική επαφή με τον πομπό ή τον αναμεταδότη.
Τι είναι η ιονόσφαιρα;
Στρώμα της ατμόσφαιρας από 60 ως 350 km περίπου, με πολλά ιόντα και ηλεκτρόνια, άρα με σημαντική αγωγιμότητα. Δημιουργείται από ακτινοβολίες κυρίως του Ήλιου και ανακλά κύματα με μήκος πάνω από ένα όριο.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.