Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Οι προσθετικές ιδιότητες εξαρτώνται μόνο από τον αριθμό των διαλυμένων σωματιδίων: διπλάσια ποσότητα διαλυμένου σώματος δίνει διπλάσια μεταβολή.
Η ώσμωση χρειάζεται ημιπερατή μεμβράνη, που αφήνει να περάσει ο διαλύτης αλλά όχι η διαλυμένη ουσία. Ο διαλύτης περνά κυρίως προς το πυκνότερο διάλυμα.
Η στάθμη ανεβαίνει ώσπου η υδροστατική πίεση να εξισώσει τις ταχύτητες μετακίνησης του νερού. Αυτή η πίεση είναι η ωσμωτική πίεση Π.
Η ωσμωτική πίεση δίνεται από τη σχέση Π = cRT, που μοιάζει με την καταστατική εξίσωση των ιδανικών αερίων, και είναι η μόνη προσθετική ιδιότητα που εξαρτάται από τη θερμοκρασία.
Με την ωσμωμετρία προσδιορίζεται η σχετική μοριακή μάζα μεγαλομοριακών ενώσεων, όπως οι πρωτεΐνες.
Η κυτταρική μεμβράνη είναι ημιπερατή: σε ισοτονικό διάλυμα το κύτταρο διατηρεί το μέγεθός του, σε υπερτονικό συρρικνώνεται και σε υποτονικό διογκώνεται. Γι' αυτό τα ενέσιμα διαλύματα πρέπει να είναι ισοτονικά με το αίμα.
Πρόσωπα
J. H. van 't Hoff
χημικός, πρώτο βραβείο Νόμπελ χημείας (1901) για τις φυσικοχημικές ιδιότητες των διαλυμάτων, ο συντελεστής i φέρει το όνομά του
Όροι
προσθετικές (αθροιστικές) ιδιότητες
ιδιότητες του διαλύματος που εξαρτώνται μόνο από τον αριθμό των διαλυμένων σωματιδίων και όχι από τη φύση τους
ημιπερατή μεμβράνη
μεμβράνη που αφήνει να περνούν κάποιες ουσίες και κάποιες όχι, σαν μοριακό κόσκινο
ώσμωση
η διάχυση περισσότερων μορίων διαλύτη μέσω ημιπερατής μεμβράνης προς το διάλυμα μεγαλύτερης συγκέντρωσης
ωσμωτική πίεση Π
η ελάχιστη εξωτερική πίεση στο διάλυμα που εμποδίζει την ώσμωση χωρίς να αλλάξει ο όγκος του: Π = cRT
υποτονικό και υπερτονικό διάλυμα
υποτονικό είναι το διάλυμα μικρότερης συγκέντρωσης και υπερτονικό το διάλυμα μεγαλύτερης
ισοτονικά διαλύματα
διαλύματα με την ίδια ωσμωτική πίεση, π.χ. ο φυσιολογικός ορός και το αίμα
ωσμωμετρία
ο προσδιορισμός της σχετικής μοριακής μάζας από τη μέτρηση της ωσμωτικής πίεσης
συντελεστής van 't Hoff i
πολλαπλασιαστής για ηλεκτρολυτικά διαλύματα, π.χ. Π = i·cRT με i = 2 για το NaCl
αιμόλυση
η διόγκωση και διάρρηξη των ερυθρών αιμοσφαιρίων σε υποτονικό διάλυμα
Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.
Συχνές απορίες
Τι σημαίνει προσθετική ιδιότητα;
Ότι εξαρτάται μόνο από το πλήθος των διαλυμένων σωματιδίων και καθόλου από το είδος τους.
Ποιες είναι;
Η ταπείνωση τάσης ατμών, η ανύψωση σημείου βρασμού, η ταπείνωση σημείου πήξης και η ωσμωτική πίεση.
Γιατί το αλάτι λιώνει τον πάγο;
Γιατί κατεβάζει το σημείο πήξης του νερού. Και επειδή διίσταται σε δύο ιόντα, είναι διπλάσια αποτελεσματικό από ένα μη ηλεκτρολύτη ίδιων mol.
Τι είναι η ώσμωση;
Η διέλευση διαλύτη μέσα από ημιπερατή μεμβράνη, από το αραιότερο προς το πυκνότερο διάλυμα.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.