Προσθέτεις σταγόνα σταγόνα μέχρι να αλλάξει χρώμα. Ο δείκτης πρέπει να αλλάζει ακριβώς εκεί που τελειώνει η αντίδραση, και αυτό δεν είναι πάντα το pH 7.
Γ΄ Λυκείου · Χημεία · Ενοτητα 5 · 20 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Οι δείκτες είναι συνήθως ασθενή οργανικά οξέα ή βάσεις, των οποίων τα μόρια HΔ έχουν άλλο χρώμα από τα ιόντα Δ⁻.
Κάθε δείκτης έχει τη δική του περιοχή αλλαγής χρώματος γύρω από το pKaHΔ, π.χ. ερυθρό της φαινόλης 6,6 − 8,2 (κίτρινο σε κόκκινο), φαινολοφθαλεΐνη 8,2 − 10 (άχρωμη σε κόκκινη).
Οι δείκτες χρησιμεύουν για τον κατά προσέγγιση προσδιορισμό του pH, π.χ. με πεχαμετρικό χαρτί, και για τον εντοπισμό του ισοδύναμου σημείου στην ογκομέτρηση. Ακριβής μέτρηση γίνεται με πεχάμετρο.
Στην ογκομέτρηση το πρότυπο διάλυμα προστίθεται από την προχοΐδα στο άγνωστο διάλυμα της κωνικής φιάλης μέχρι την αλλαγή χρώματος του δείκτη.
Η οξυμετρία και η αλκαλιμετρία στηρίζονται στην εξουδετέρωση H₃O⁺ + OH⁻ → 2H₂O, και το pH μεταβάλλεται συνεχώς, δίνοντας την καμπύλη ογκομέτρησης.
Στο ισοδύναμο σημείο το pH είναι 7 για ισχυρό οξύ με ισχυρή βάση, πάνω από 7 για ασθενές οξύ με ισχυρή βάση και κάτω από 7 για ασθενή βάση με ισχυρό οξύ.
Όροι
δείκτες οξέων - βάσεων (πρωτολυτικοί)
ουσίες των οποίων το χρώμα αλλάζει ανάλογα με το pH του διαλύματος στο οποίο προστίθενται
περιοχή αλλαγής χρώματος
από pKaHΔ - 1 έως pKaHΔ + 1: κάτω επικρατεί το χρώμα του HΔ, πάνω του Δ⁻
πεχαμετρικό χαρτί
χαρτί διαποτισμένο με μίγμα δεικτών για τον κατά προσέγγιση προσδιορισμό του pH
ογκομέτρηση
ποσοτικός προσδιορισμός ουσίας με μέτρηση του όγκου πρότυπου διαλύματος που απαιτείται για πλήρη αντίδραση μαζί της
πρότυπο διάλυμα
διάλυμα γνωστής συγκέντρωσης, που μετριέται με την προχοΐδα
ισοδύναμο σημείο
το σημείο όπου η ουσία έχει αντιδράσει πλήρως (στοιχειομετρικά) με το πρότυπο διάλυμα
τελικό σημείο (πέρας ογκομέτρησης)
το σημείο όπου παρατηρείται η αλλαγή χρώματος του ογκομετρούμενου διαλύματος
οξυμετρία
προσδιορισμός της συγκέντρωσης βάσεων με πρότυπο διάλυμα οξέος
αλκαλιμετρία
ογκομέτρηση οξέος με πρότυπο διάλυμα βάσης
καμπύλη ογκομέτρησης
η γραφική παράσταση του pH του άγνωστου διαλύματος σε συνάρτηση με τον όγκο του πρότυπου διαλύματος
Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.
Συχνές απορίες
Τι είναι το ισοδύναμο σημείο;
Το σημείο όπου έχει αντιδράσει ακριβώς όλη η ποσότητα του ογκομετρούμενου διαλύματος.
Είναι πάντα στο pH 7;
Όχι. Μόνο σε ισχυρό οξύ με ισχυρή βάση. Με ασθενές οξύ και ισχυρή βάση είναι βασικό, με ισχυρό οξύ και ασθενή βάση όξινο.
Πώς διαλέγω δείκτη;
Πρέπει η περιοχή αλλαγής χρώματός του να περιλαμβάνει το pH του ισοδύναμου σημείου. Φαινολοφθαλεΐνη για βασικό, ερυθρό του μεθυλίου για όξινο.
Ποια η διαφορά τελικού και ισοδύναμου σημείου;
Το τελικό είναι εκεί που παρατηρείς την αλλαγή χρώματος. Με σωστό δείκτη πέφτει πολύ κοντά στο ισοδύναμο.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.