απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
§§ 25-33

Υπέρ της Ροδίων Ελευθερίας §§ 25-33: το δίκαιο του ισχυρού και οι εχθροί μέσα στην πόλη

Ο Δημοσθένης απαντά σε όσους λένε ότι μια επέμβαση στη Ρόδο θα παραβίαζε τις συνθήκες: οι άλλοι τις παραβιάζουν ήδη και στις σχέσεις των πόλεων το δίκαιο το ορίζουν οι ισχυροί. Το μεγαλύτερο εμπόδιο για την Αθήνα, λέει, είναι οι συμπολίτες που υπονομεύουν τη δημοκρατία.

Β΄ Λυκείου · Ρητορικά Κείμενα · §§ 25-33 · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. § 25: ειρωνεία κατά των αντιπάλων που μιλούν δεινά για τα δίκαια των άλλων· ένας πολίτης δεν είναι δίκαιο να επιλέγει τα επιχειρήματα που βλάπτουν την πόλη του.
  2. §§ 26-27: κανείς δεν λέει στους Βυζαντίους να αφήσουν τη Χαλκηδόνα και τη Σηλυμβρία, ούτε στον Μαύσωλο και στην Αρτεμισία την Κω και τη Ρόδο, παρά τις συνθήκες· κι αν το πει, κανείς δεν θα τον ακούσει.
  3. § 28: η επαναφορά της δημοκρατίας στη Ρόδο είναι δίκαιη· ακόμη κι αν δεν ήταν, όταν όλοι οι άλλοι αδικούν, η επίκληση του δικαίου για να μη γίνει τίποτα είναι ανανδρία.
  4. § 29: οι δύο συνθήκες με τον Βασιλιά ορίζουν διαφορετικά το δίκαιο· μέσα στην πόλη οι νόμοι εξισώνουν, ανάμεσα στις πόλεις αποφασίζει ο ισχυρότερος.
  5. § 30: η απόφαση ανήκει στους Αθηναίους· θα μπορέσουν να την εφαρμόσουν αν όλοι τους δουν ως προστάτες της ελευθερίας όλων.
  6. § 31: οι άλλοι έχουν μόνο έναν αγώνα, με τους φανερούς εχθρούς· οι Αθηναίοι έχουν και δεύτερο, πρώτο και δυσκολότερο, με όσους μέσα στη συνέλευση αντιστρατεύονται την πόλη.
  7. §§ 32-33: αιτία ίσως τα χρήματα όσων τους πληρώνουν, αλλά φταίνε και οι Αθηναίοι· όπως ο λιποτάκτης γίνεται άτιμος, έτσι και όποιος εγκαταλείπει την πατροπαράδοτη δημοκρατική τάξη να μη συμβουλεύει.
  8. Αντίφαση: θεωρούν πιστότερους τους συμμάχους που ορκίστηκαν κοινούς φίλους και εχθρούς, αλλά εμπιστεύονται πολιτικούς που ξέρουν ότι συνεργάζονται με τους εχθρούς.

Πρόσωπα

Δημοσθένης
επιτίθεται στους πολιτικούς αντιπάλους
Βυζάντιοι
κατέλαβαν Χαλκηδόνα και Σηλυμβρία
Μαύσωλος και Αρτεμισία
κατέλαβαν την Κω και τη Ρόδο
Λακεδαιμόνιοι
υπέγραψαν την Ανταλκίδειο ειρήνη
Εύβουλος
ηγέτης της φιλειρηνικής παράταξης
Αγησίλαος
εκδιώχθηκε από την Ασία με περσικό χρυσό

Όροι

Καλλίειος ειρήνη
συνθήκη Αθήνας και Βασιλιά, 449 π.Χ.
Ανταλκίδειος ειρήνη
συνθήκη του 387 π.Χ., επιβεβλημένη
κοινή εἰρήνη
συνθήκη ειρήνης μεταξύ ελληνικών πόλεων
αὐτόνομος
πόλη που ζει με δικούς της νόμους
συντελής
φόρου υποτελής, εξαρτημένος
κατάγω τὸν δῆμον
επαναφέρω τους δημοκρατικούς
ἀνανδρία
δειλία, έλλειψη ανδρείας
ἀκονιτεί
χωρίς αγώνα, χωρίς αντίδραση
ἀδεῶς
χωρίς φόβο τιμωρίας
μισθοδοτοῦντες
όσοι πληρώνουν τους πολιτικούς
ἄτιμος
στερημένος πολιτικών δικαιωμάτων
ἐπιμαχία
συμμαχία μόνο για άμυνα
θετό και φυσικό δίκαιο
νόμος της πόλης και άγραφο δίκαιο
επιχείρημα ἐκ τοῦ συμφέροντος
στηρίζεται σε ό,τι ωφελεί
καρκινική λέξη
διαβάζεται ίδια και ανάποδα

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Πώς απαντά ο Δημοσθένης σε όσους μιλούν για το δίκαιο των άλλων;

Τους λέει ειρωνικά να μιλούν στους άλλους για τα δίκαια της Αθήνας. Ρωτά γιατί κανείς δεν συμβουλεύει τους Βυζαντίους να μην κρατούν τη Χαλκηδόνα και τη Σηλυμβρία, ούτε τον Μαύσωλο και την Αρτεμισία να μην παίρνουν την Κω και τη Ρόδο, παρά τις συνθήκες για αυτονομία των πόλεων.

Τι εννοεί ο Δημοσθένης με το παράδειγμα των δύο συνθηκών με τον Βασιλιά;

Τη συνθήκη που υπέγραψε η Αθήνα (Καλλίειος) όλοι την επαινούν, ενώ αυτή που υπέγραψαν αργότερα οι Λακεδαιμόνιοι (Ανταλκίδειος) την κατηγορούν, και οι δύο ορίζουν διαφορετικά πράγματα ως δίκαια. Μέσα στην πόλη οι νόμοι δίνουν ίσα δικαιώματα σε αδύναμους και ισχυρούς, αλλά ανάμεσα στις πόλεις το δίκαιο το ορίζουν οι ισχυροί.

Ποιους κατηγορεί ο Δημοσθένης στις §§ 31-33;

Τους πολιτικούς που μέσα στην Αθήνα εναντιώνονται σκόπιμα στο συμφέρον της πόλης, ίσως επειδή πληρώνονται από ξένους. Ζητά όσοι πολιτεύονται ολιγαρχικά να χάνουν το δικαίωμα να συμβουλεύουν, όπως ο λιποτάκτης χάνει τα πολιτικά του δικαιώματα. Το βιβλίο το χαρακτηρίζει ρητορικό πυροτέχνημα.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.