Μ. Καραγάτσης, Τα χταποδάκια

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

1. Ένα χειμωνιάτικο δειλινό σε μικρό λιμάνι, με νοτιάδες και σύννεφα, ένας κοντός, μεθυσμένος ανθρωπάκος με σπασμένη μύτη μπαίνει στην ταβέρνα.
2. Πίνει ούζο, πιάνει κουβέντα με τον ταβερνιάρη και θέλει να κεράσει μια παρέα με κορίτσια· εκείνοι τον αποπαίρνουν και παραλίγο να γίνει καβγάς.
3. Ζητά από τον ταβερνιάρη να του μαγειρέψει τα δυο χταποδάκια του για να τα φάνε παρέα· εκείνος αρνείται και τον στέλνει στη γυναίκα του, την Ευταλία.
4. Ζητά τσιγάρο από την παρέα του αφηγητή και προσβάλλει έναν υποπλοίαρχο· ο Αγλέουρας τον βγάζει ευγενικά έξω.
5. Όταν ξαναγυρίζει, όλοι μαζί τον διώχνουν με βρισιές· εκείνος προσφέρει τα χταπόδια ζητώντας λίγη κατανόηση.
6. Βλέπει μόνο σκληρά πρόσωπα, κάθεται απελπισμένος στο σκαλοπάτι και ύστερα χάνεται στη νύχτα.

Τι άλλαξε

• Ο αφηγητής ομολογεί ότι δεν ήθελαν να καταλάβουν· το διήγημα κλείνει με την πίκρα για την ανθρώπινη σκληρότητα.

Πρόσωπα

Μ. Καραγάτσης

ο συγγραφέας (1908-1960)

Παναγιωτάκης

μεθυσμένος, μοναχικός ανθρωπάκος με τα χταπόδια

ο αφηγητής

μέλος της παρέας που τον διώχνει

ο ταβερνιάρης

αρνείται να του μαγειρέψει

Αγλέουρας

τον βγάζει έξω από την ταβέρνα

ο υποπλοίαρχος

μέλος της παρέας του αφηγητή

Ευταλία

η γυναίκα του Παναγιωτάκη, που δεν τον θέλει

Όροι

διήγημα

σύντομο πεζό αφήγημα

νατουραλισμός

ωμή απόδοση της ζωής και των ενστίκτων

ιδίωμα

λαϊκή ή τοπική μορφή της γλώσσας

παραφθορά

παραμόρφωση μιας λόγιας λέξης

μποτζάρω

γέρνω πότε δεξιά πότε αριστερά

τραμπάκουλο

μικρό, πλατύ ιστιοφόρο

ερίφης

άνθρωπος (λέξη τουρκική)

μπερντάχι

ξυλοδαρμός

γινωμένος

μεθυσμένος

λακριντί

συνομιλία

ντερμπεντέρης

αλήτης

κουτσαβάκικος

μάγκικος, ψευτόμαγκας

κάνω τον κάργα

παριστάνω τον σπουδαίο

ψοφοδεής

δειλός, κακομοίρης

όστρια

ο νότιος άνεμος

ο Αστέρας

το βραδινό αστέρι, ο Αποσπερίτης