Γ. Ρίτσος, Αυτόπτης μάρτυρας

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

1. Το ποίημα ανήκει στη «Γραφή τυφλού» (1972), συλλογή σύντομων ποιημάτων-εικόνων που έγραψε ο Ρίτσος στην εξορία.
2. Ο μάρτυρας αφηγείται ότι είδε δύο διαρρήκτες να ανοίγουν την πόρτα απέναντι και δεν φώναξε, περιμένοντας να φωνάξουν οι γείτονες· κανείς δεν φώναξε.
3. Η προσοχή του γλιστρά σε λεπτομέρειες: το φεγγάρι, τα αντικλείδια, τα γύψινα στολίδια.
4. Κάθεται στο τραπέζι και αποκοιμιέται δίπλα στο μελανωμένο χέρι ενός παιδιού που δεν πέρασε την τάξη.
5. Την αυγή οι διαρρήκτες του χτυπούν την πόρτα κρατώντας ανθοδέσμες· όταν γυρίζει με τα βάζα, έχουν χαθεί.
6. Η ιστορία λειτουργεί αλληγορικά: η σιωπή μπροστά στο κακό ανταμείβεται από τους ίδιους τους ενόχους και αφήνει τον μάρτυρα μόνο και αμήχανο.

Πρόσωπα

Γιάννης Ρίτσος

ο ποιητής, εξόριστος το 1972

ο αυτόπτης μάρτυρας

ο αφηγητής που είδε και σώπασε

οι δύο διαρρήκτες

αυτοί που παραβιάζουν την πόρτα

το παιδί

ο μαθητής που δεν προβιβάστηκε

Όροι

αλληγορία

ιστορία με κρυμμένο δεύτερο νόημα

αυτόπτης μάρτυρας

αυτός που είδε με τα μάτια του

μετατόπιση

η προσοχή φεύγει σε άλλα πράγματα

ολιγόστιχο ποίημα

ποίημα με λίγους στίχους

αφηγηματικό ποίημα

ποίημα που λέει μια ιστορία

γρίλιες

τα πατζούρια του παραθύρου

αντικλείδι

κλειδί που ανοίγει ξένες κλειδαριές

προβιβάζομαι

περνώ στην επόμενη τάξη

σκοταδισμός

καταπίεση της ελεύθερης σκέψης

Γραφή τυφλού

η συλλογή του ποιήματος (1972)