απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
3.3.2

Α. Εμπειρίκος, Ηχώ

Σύντομο ποίημα του Ανδρέα Εμπειρίκου της συλλογής «Τα Κάστρα του ανέμου», 1934: ένας περίπατος στο δάσος, όπου ήχοι του παρόντος, βήματα, έντομα και τσεκούρια υλοτόμων, ξυπνούν την ανάμνηση των παιδικών χρόνων.

Β΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · Ενοτητα 3 · 20 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Το ποίημα ανήκει στη συλλογή «Τα Κάστρα του ανέμου» (1934).
  2. Οι πρώτοι στίχοι δίνουν λίγες εικόνες από το δάσος: βήματα που αντηχούν, βουητό εντόμων, σταγόνες πάχνης στα φύλλα.
  3. Ύστερα ο ήχος από τα τσεκούρια των υλοτόμων δονείται μέσα στις σπηλιές.
  4. Οι υλοτόμοι δουλεύουν τραγουδώντας τραγούδια που έμαθαν παιδιά, όταν έπαιζαν κρυφτό στο ίδιο δάσος.
  5. Έτσι η ηχώ ενώνει το παρόν με την παιδική ηλικία· ο ποιητής διαλέγει ελάχιστες εικόνες από όσες θα μπορούσε να δει.
  6. Ο λόγος είναι υπερρεαλιστικός: εικόνες που αναπηδούν αυθόρμητα, τολμηρές μεταφορές και λόγιοι τύποι όπως «δόνησις».

Πρόσωπα

Ανδρέας Εμπειρίκος
υπερρεαλιστής ποιητής (1901-1975)
οι υλοτόμοι
οι ξυλοκόποι που τραγουδούν στο δάσος
Πολ Βαλερί
Γάλλος ποιητής του σχολίου (1871-1945)

Όροι

υπερρεαλισμός
κίνημα των αυθόρμητων εικόνων
ηχώ
ο ήχος που αντηχεί και επιστρέφει
ακουστική εικόνα
εικόνα που στηρίζεται σε ήχο
τολμηρή μεταφορά
απροσδόκητη σύνδεση πραγμάτων
λόγια λέξη
λέξη της καθαρεύουσας που ξαφνιάζει
αγιάζι
η πάχνη, η υγρασία της αυγής
υλοτόμοι
ξυλοκόποι
δόνησις
λόγιος τύπος για τη δόνηση
Τα Κάστρα του ανέμου
η συλλογή του ποιήματος (1934)
ανάπτυξη ενός επιφωνήματος
η ποίηση κατά τον Βαλερί

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Γιατί το ποίημα λέγεται «Ηχώ»;

Γιατί στηρίζεται σε ήχους που αντηχούν: τα βήματα στο δάσος, το βουητό των εντόμων, το χτύπημα των τσεκουριών στις σπηλιές. Η ηχώ γίνεται και ηχώ του παρελθόντος, αφού οι υλοτόμοι τραγουδούν τραγούδια της παιδικής τους ηλικίας.

Ποια είναι η νέα αντίληψη για την ποίηση που δείχνει ο Εμπειρίκος;

Σε αντίθεση με τον Βαλερί, που έβλεπε την ποίηση να ξεκινά από το συναίσθημα, για τον Εμπειρίκο η ποίηση ξεκινά από την εικόνα και τη μαγεία των πραγμάτων και μεταμορφώνει τον κόσμο με τη φαντασία.

Γιατί ο Εμπειρίκος χρησιμοποιεί λόγιες λέξεις;

Επειδή είναι ασυνήθιστες, ξεχωρίζουν μέσα στο κείμενο και ασκούν γοητεία, όπως και τα ίδια τα πράγματα. Το κάνουν συχνά και άλλοι Έλληνες υπερρεαλιστές.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.